REKLAMA

Nowe rozwiązania prawne ułatwią prowadzenie produkcji ekologicznej w Unii

Redakcja - Prawo i Finanse
30.04.2018
chat-icon 0

W Brukseli trwają prace nad nowymi zasadami jakim ma podlegać rolnictwo ekologiczne w krajach unijnych. Jeśli nowe zasady zostaną przyjęte, wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2021 r.

fot. fotolia.com
REKLAMA

W Brukseli trwają prace nad nowymi zasadami jakim ma podlegać rolnictwo ekologiczne w krajach unijnych. Jeśli nowe zasady zostaną przyjęte, wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2021 r.

Dzięki temu producenci, podmioty gospodarcze i partnerzy handlowi będą mieli odpowiednią ilość czasu na dostosowanie się do nowych ram prawnych. Wiele z obecnie obowiązujących przepisów zostało wprowadzonych ponad dwadzieścia lat temu. Wymagają one aktualizacji w celu uwzględnienia istotnych zmian, jakie miały miejsce w sektorze produkcji ekologicznej UE w ciągu ostatnich dwóch dekad.

Żywność ekologiczna przestała mieć charakter niszowy w sektorze rolno-spożywczym UE, jak miało to miejsce w czasie ustanawiania obowiązujących przepisów. W rzeczywistości jest to obecnie jeden z najbardziej dynamicznych sektorów rolnictwa UE – każdego roku pod uprawy ekologiczne przeznacza się o około czterysta tysięcy hektarów powierzchni więcej.

Wartość rynku żywności ekologicznej wynosi około dwadzieścia siedem mld euro, czyli o jakieś sto dwadzieścia pięć procent więcej niż dziesięć lat temu. Różnorodność obowiązujących obecnie przepisów i odstępstw sprawia jednak, że w tym niezwykle ważnym sektorze europejskiego rolnictwa brakuje pewności i bezpieczeństwa.

Prostsze i bardziej zharmonizowane podejście zastosowane w nowym rozporządzeniu powinno zaowocować jeszcze bardziej dynamicznym rozwojem sektora.

Rolnicy ekologiczni w UE będą traktowani sprawiedliwie, a dzięki logo produkcji ekologicznej UE oferowane konsumentom gwarancje jakości będą jednakowe w całej Europie. Biorąc pod uwagę wyższe koszty żywności ekologicznej ponoszone przez większość konsumentów zapewnienie odpowiedniej gwarancji jakości jest niezwykle istotne.

Najważniejszą pozytywną zmianą jest wprowadzenie zestawu ogólnounijnych przepisów obejmujących cały sektor rolnictwa ekologicznego w UE.

Stare przepisy pozwalały na system wyjątków „na życzenie”, czasami na poziomie pojedynczego producenta. Nowe przepisy uwzględniają potrzebę elastyczności, jaką odstępstwa te zapewniały w przeszłości: nadal dopuszczalne będą pewne należycie uzasadnione wyjątki – takie jak na przykład tymczasowe zastąpienie składnika ekologicznego składnikiem nie ekologicznym w razie ograniczonych zasobów – ale od teraz będą one ograniczone w czasie, regularnie oceniane i w razie potrzeby stosowane względem wszystkich producentów, co zapewni sprawiedliwe traktowanie wszystkich podmiotów.

Te same zasady będą miały zastosowanie do wszystkich producentów żywności ekologicznej i do wszystkich produktów. Nowy, jednolity zbiór przepisów będzie miał zastosowanie również do producentów spoza UE, którzy eksportują swoje produkty ekologiczne na rynek UE. Przepisy te zastąpią ponad sześćdziesiąt obowiązujących obecnie i uznawanych za równoważne standardów dotyczących importowanej żywności ekologicznej.

W chwili obecnej mamy do czynienia z sytuacją, w której producentów w tym samym kraju mogą obowiązywać różne standardy, jeśli kraj ten nie ma porozumienia o równoważności z UE, ponieważ jednostki certyfikujące ustalają swoje własne standardy. Zasada równoważności zostanie zastąpiona zasadą zgodności ze zbiorem przepisów ogólno unijnych.

Zmiana ta wprowadza istotne usprawnienia w odniesieniu do handlu, przede wszystkim poprzez zapewnienie równych warunków działania między podmiotami gospodarczymi z UE a podmiotami gospodarczymi z państw trzecich. Rozszerzono również zakres przepisów, tak aby obejmowały nowe produkty, takie jak sól, korek czy olejki eteryczne.

W odpowiedzi na rozwój sektora oraz wymagania konsumentów w przyszłości możliwe będzie również uwzględnianie w przepisach nowych produktów, co zapewni producentom dodatkowe możliwości.

Nowe rozporządzenie zapewnia także uproszczenia dla rolników. Na przykład, drobni producenci rolni od teraz będą mogli wybrać opcję certyfikacji grupowej, co pozwoli im na obniżenie kosztów certyfikacji oraz ułatwi proces przystąpienia do systemu produkcji ekologicznej.

Nowe możliwości powstaną również dzięki otwarciu nowego rynku ekologicznych nasion i innych materiałów przeznaczonych do reprodukcji roślin o wysokim poziomie bioróżnorodności genetycznej. Przyczyni się to do poprawy różnorodności biologicznej i zrównoważonego rozwoju oraz pobudzi innowacje. Poprawi się odporność roślin na szkodniki i choroby, a w centrum uwagi znajdzie się lepsze dostosowanie do warunków lokalnych.

Nowe przepisy wprowadzają równowagę pomiędzy koniecznością przeprowadzania kontroli w celu zapewnienie zaufania konsumentów do sektora a związanymi z tymi kontrolami obciążeniami dla rolników i właściwych organów. Kontrole będą przeprowadzane na poziomie państw członkowskich.

Dla zapewnienia ich skuteczności będą to kontrole niezapowiedziane. Standardowa procedura zakłada przeprowadzanie kontroli rocznych, jednak według nowych przepisów nie będzie to zawsze konieczne w przypadku producentów żywności ekologicznej o ugruntowanej pozycji.

W odniesieniu do producentów, u których kontrole roczne nie wykazały żadnych nieprawidłowości przez trzy kolejne lata, organy krajowe będą mogły podjąć decyzję o kontroli raz na dwa lata. Doprowadzi to do ograniczenia biurokracji zarówno dla rolników, jak i administracji krajowych.

Zasady produkcji ekologicznej są bardzo jasne: producenci certyfikowani pod żadnym pozorem nie mogą stosować w swoich uprawach żadnych niedozwolonych pestycydów. Tak było zawsze i nowe przepisy nie zmieniają tego stanu rzeczy.

Nowe przepisy ustalają jednak pewne środki ostrożności, jakie podmioty gospodarcze muszą podejmować w celu zmniejszenia ryzyka przypadkowego „zanieczyszczenia” upraw ekologicznych pestycydami stosowanymi w sąsiednich uprawach tradycyjnych. Za kontrolowanie tych środków odpowiadają organy krajowe.

Nowe rozporządzenie obejmuje nie tylko produkty ekologiczne wytwarzane w UE, ale także produkty importowane do UE z innych państw. W odniesieniu do uznanych organów certyfikujących nowe przepisy będą takie same zarówno dla producentów w UE, jak i dla producentów w państwach trzecich pragnących prowadzić sprzedaż na jednolitym rynku Unii Europejskiej.

Zamiast stosowania się do standardów uznawanych za równoważne z zasadami UE producenci z krajów trzecich od teraz będą musieli przestrzegać tych samych przepisów jak te obowiązujące w UE. Jest to odejście od zasady równoważności na rzecz zasady zgodności.

Do tej pory produkty importowane były certyfikowane zgodnie z przepisami krajowymi równoważnych państw trzecich lub zgodnie z którymś z około sześćdziesięciu różnych zestawów przepisów wydawanych przez jednostki certyfikujące, które UE uznała za równoważne z własnymi zasadami rolnictwa ekologicznego.

Dla przykładu niektóre jednostki certyfikujące zezwalały na stosowanie niektórych środków ochrony roślin, które nie są używane w UE (na przykład w przypadkach ich stosowania do zwalczania chorób, które nie występują w Europie i dla których w związku z tym nie istnieją przepisy europejskie). Kilka państw nienależących do UE (tzw. państw trzecich) zostało uznanych przez UE jako mające równoważne zasady produkcji ekologicznej i systemy kontroli.

Niektóre państwa trzecie, takie jak np. Kanada, Japonia, Stany Zjednoczone, Tunezja czy Nowa Zelandia, również ze swojej strony uznały MEMO/17/4686 równoważność UE za pośrednictwem porozumień lub umów o równoważności, co oznacza, że obie strony wzajemnie uznały swoje zasady produkcji ekologicznej i systemy kontroli za równoważne zgodnie z ich odpowiednimi przepisami.

Dzięki tym uznaniom konsumenci europejscy mają możliwość wyboru z szerokiej gamy produktów ekologicznych, a producenci z UE mają zapewnione możliwości eksportowe. Obowiązujące porozumienia lub umowy w stosownych przypadkach będą musiały zostać dostosowane do nowych zasad, czego należy dokonać w rozsądnych ramach czasowych.

Aby zapewnić podmiotom gospodarczym bardziej solidne ramy prawne, istniejące uznania równoważności państw trzecich, które obecnie są poza zakresem porozumień o wzajemnej równoważności, będą musiały zostać przekształcone we wzajemne umowy handlowe. Wynoszący pięć lat okres przejściowy zapewni UE oraz jej partnerom odpowiednią ilość czasu na wynegocjowanie korzystnych dla obu stron porozumień.

Nowe rozporządzenie będzie miało zastosowanie do żywych i nieprzetworzonych produktów rolnych, w tym nasion i innych materiałów przeznaczonych do reprodukcji roślin, jak również do przetworzonych produktów rolnych stosowanych jako żywność lub pasza.

Przetworzone produkty będą mogły być oznaczone jako ekologiczne wyłącznie wtedy, gdy co najmniej dziewięćdziesiąt pięć procent składników pochodzenia rolniczego będzie składnikami ekologicznymi.

Tomasz Kodłubański / źródło: Komisja Europejska - Serwis Europe Direct

chat-icon 0

REKLAMA

Polecane

Komentarze (0)

Zaloguj się lub załóż konto, Twoja nazwa zostanie automatycznie przypisana do komentarza.

Zamieszczając komentarz akceptujesz regulamin


REKLAMA

Zobacz więcej

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA