fbpx

Zasady systemu KRUS. Ile może dorobić przedsiębiorca na rencie lub emeryturze rolniczej?

Napisał  Gru 05, 2022

Ubezpieczenie w KRUS jest przeznaczone dla rolników prowadzących działalność gospodarczą, którzy nie nabyli innych uprawnień i przez 3 lata podlegali obowiązkowi ubezpieczenia.
Progi dochodowe określają, kto może pobierać świadczenie rolnicze i jaka jest jego wysokość. Dolna granica wynosi 70% przeciętnego wynagrodzenia, natomiast górna to 130% tej wartości.
Limity dochodowe nie dotyczą osób, które mają prawo do pełnej emerytury - ukończyły 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni).
Świadczenia rolnicze to suma części składkowej i uzupełniającej. Wysokość tego świadczenia jest co roku waloryzowana zgodnie z przepisami ustawy o FUS.

Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym rolników?

Ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) obejmuje osoby, które prowadzą działalność rolniczą i są przedsiębiorcami. Aby skorzystać z tego prawa, dodatkowo muszą spełnić szereg warunków:

  • pracują na własny rachunek i nie są zatrudnieni przez zewnętrzne podmioty,
  • nie mają żadnych uprawnień do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, czyli do renty lub emerytury,
  • przez co najmniej 3 lata podlegali obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, pracują w gospodarstwie posiadającym użytki rolne o powierzchni 1 ha lub prowadzą działalność w sektorze rolniczym.

Podstawą do ubiegania się o ubezpieczenie w KRUS jest złożenie oświadczenia.  W tym dokumencie rolnik potwierdza informację, że jego ubiegłoroczna kwota należnego podatku dochodowego nie był większy niż roczna kwota graniczna. W roku 2022 ta kwota wynosiła 3723 zł. Oświadczenie można złożyć do 31 maja roku, w którym następuje rozliczenie za poprzedni rok. Osoby, które dopiero chcą przystąpić do KRUS, mają czas do 31 maja 2023 roku.

Jak wygląda zwiększony limit dochodów?

Co miesiąc instytucje zajmujące się obsługą świadczeń emerytalnych i rentowych zmieniają wysokość progów, które decydują o możliwości zwiększania zarobków. Ich przekroczenie powoduje zawieszenie rolniczej renty lub emerytury.

Zasady KRUS w tym przypadku są proste - każda osoba, która ma miesięczny przychód w wysokości mniejszej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia może pobierać rentę lub emeryturę. W roku 2022 ta kwota wynosiła 6583,03 zł brutto.

Istnieje również próg, powyżej którego świadczenie to może zostać zawieszone – to 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zgodnie z tymi progami można wyznaczyć wartości limitów dochodu:

  • limit dolny wynosi 4536,50 zł - poniżej tej kwoty uposażony dostaje pełną rentę lub emeryturę rolniczą,
  • limit górny to 8424,90 zł - przekroczenie tej wartości oznacza zawieszenie świadczenia.

Powyższe kwoty obowiązują od dnia 1 grudnia 2022. Zostały zmienione, ponieważ Główny Urząd Statystyczny (GUS) ogłosił wartość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za trzeci kwartał 2022 roku.

Jakie osoby nie muszą zwracać uwagę na limity?

Zasady obejmujące zawieszanie i zmniejszanie świadczeń społecznych są zmartwieniem osób, które wciąż pracują, a jednocześnie pobierają jedno z trzech świadczeń:

  • rentę rolniczą związaną z niezdolnością do podjęcia zatrudnienia,
  • emeryturę okresową,
  • wcześniejszą emeryturę dla rolników.

Wspominane ograniczenia nie obowiązują za to osób, które osiągnęły już wiek uprawniający do pobierania pełnej emerytury. Dotyczy to mężczyzn, którzy ukończyli 65 lat i kobiety w wieku 60 lat. W tym wypadku te osoby dostają pełne świadczenie.

W jaki sposób wygląda ustalanie emerytury lub renty rolniczej?

KRUS oblicza wysokość wszystkich świadczeń rolniczych w oparciu o różne wskaźniki. Dlatego warto, aby osoby interesujące się, jak w przyszłości będzie wyglądała ich emerytura rolnicza miały pojęcie o podstawowych zasadach w tym zakresie. Każde świadczenie składa się z dwóch elementów:

  • części składkowej - jest obliczana jako suma wszystkich lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu. Każdy rok to 1% od emerytury podstawowej, której wysokość w 2022 roku wynosiła 1084,58 zł. Do tej sumy lat składkowych dolicza się również okresy podlegania innym typom ubezpieczenia lub okresy prowadzenia lub pracy w gospodarstwie od 1 lipca 1977 roku do końca 1990 roku. Obowiązują w tym wypadku bardziej szczegółowe zasady i różne wyłączenia,
  • części uzupełniającej - wynosi 95% emerytury podstawowej w przypadku, gdy okres pobierania składek do części składkowej wynosi poniżej 20 lat. Każdy rok powyżej tego okresu to zmniejszenie części uzupełniającej o 0,5% wartości świadczenia podstawowego.

Jeśli rolnik przechodzi na wcześniejszą emeryturę, to część uzupełniająca jest potrącana o 5%za każdy rok, który brakuje mu do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego, czyli 65 lat dla mężczyzn i 60 lat w przypadku kobiet. Z upływem czasu, w miarę jak uposażony zbliża się do tego wieku kwota potrącenia jest stopniowo przywracana.

Podwyższanie wysokości świadczeń rolniczych do najniższej emerytury

Emerytury i inne świadczenia rolnicze są co roku waloryzowane, podobnie jak to dzieje się w ZUS-ie. Ma to na celu złagodzenie podwyżek cen. Podstawą prawną są przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) z 17 grudnia 1988 roku. Waloryzacja jest przeprowadzana zgodnie z wartością mnożnika - wskaźnika waloryzacji.

W przypadku gdy świadczenie po waloryzacji nadal jest niższe niż najniższa emerytura, to jego kwota jest podwyższana do wysokości minimalnego świadczenia.

(rpf) Michał Ziemski

Udostępnij: