fbpx
Biomasa jako efektywne źródło energii i opału fot. Paweł Pąk

Biomasa jako efektywne źródło energii i opału

Napisane przez  Gru 11, 2022

- Biomasa to ekologiczne źródło energii odnawialnej pochodzenia biologicznego, która jest efektem ubocznym produkcji rolniczej, leśnej lub przemysłowej.
- Źródłami biomasy mogą być odpady zwierzęce lub roślinne. W tym drugim wypadku najpowszechniejsze formą fitomasy jest drewno, słoma lub uprawy roślin.
- Korzystanie z biomasy jest równie efektywne co używanie paliw kopalnych. Jest bardziej ekologiczne, tańsze i przede wszystkim łatwe do wdrożenia.
- Biomasa może służyć jako efektywne źródło ciepła dla gospodarstwa. Stanowi też dodatkowe źródło dochodu dla wielu rolników, które dostarczają surowiec do elektrociepłowni.

Co to jest biomasa?

Biomasa stanowi źródło pierwotnej energii pochodzącej ze związków organicznych, czyli zawierających różne formy węgla. Składniki biomasy pochodzą z produkcji roślinnej lub zwierzęcej, mogą być poddane procesowi biodegradacji lub wykorzystane do produkcji energii cieplnej lub elektrycznej. 

Według definicji zawartej w dyrektywie Parlamentu Europejskiego nr 2009/28/WE biomasa to element produkcji rolniczej, odpady lub resztki pochodzenia biologicznego. Może być również efektem działalności leśnej, przemysłowej lub odpadem z gospodarstw domowych.

Jakie są najpopularniejsze formy biomasy?

W specjalistycznej nomenklaturze biomasę można dzielić według źródła pochodzenia. W tym wypadku można wyróżnić:

  • zoomasę - resztki pochodzące od zwierząt,
  • fitomasę - odpady powstałe w wyniku produkcji roślinnej.

Pomimo, że można wyodrębnić wiele różnych form biomasy, to najczęściej wykorzystuje się jedynie kilka typów tego naturalnego paliwa. Wynika to z faktu, że nie wszystkie z nich mają wysoką efektywność energetyczną. W energetyce wykorzystuje się przede wszystkim:

  • słomę,
  • ziarna zbóż,
  • uprawy energetyczne,
  • drewno,
  • brykiet,
  • pelet.

Powyższe rodzaje biomasy muszą spełnić różne wymagania, zanim staną się naturalnym paliwem. W przypadku słomy ważnym czynnikiem jest poziom wilgotności, który powinien mieć nie więcej niż 10 - 20%. Najłatwiej można to zrobić, prasując słomę i tworząc z niej pelet. Ten ostatni może powstawać również z wiórów, trocin oraz rozdrobnionej masy drzewnej. Największą zaletą peletu jest jego gęstość odżywcza i to, że jest łatwiejszy w przechowywaniu.

Dobrym pomysłem może być również ogrzewanie własnego domu za pomocą zboża, które posiada niską jakość i nie jest przeznaczone na rynek spożywczy. Takie rozwiązanie wymaga posiadania specjalnego kotła lub palnika.

Z kolei uprawy energetyczne to rośliny, które w szybkim okresie gwałtownie rosną i szybko przybierają na masie. Tutaj dominują takie gatunki jak chociażby dobrze znana topola, wierzba wiciowa czy ślazowiec pensylwański.

Jakie są największe zalety korzystania z biomasy?

Proces pozyskiwania energii z biomasy jest w pełni ekologiczny. Przy spalaniu drewna lub brykietu nie występuje ulatnianie się dużej ilości dwutlenku węgla oraz związków siarki, jaki towarzyszy spalaniu węgla. Ilość zanieczyszczeń jest minimalna, a pozostały popiół może być wykorzystany jako źródło taniego nawozu.

Kolejną zaletą korzystania z biomasy jest stosunkowo łatwe wdrożenie tego rozwiązania bez ponoszenia dużych kosztów. Większość kotłów opałowych w Polsce wykorzystuje węgiel, więc posiadacze tradycyjnych pieców mogą się szybko przestawić na spalanie drewna lub innej formy biomasy.

W przypadku peletu występuje możliwość automatyzacji spalania, ponieważ ten typ paliwa posiada wystandaryzowane rozmiary. W ten sposób można skonfigurować ogrzewanie budynku bez obsługi człowieka - wtedy jego jedynym obowiązkiem będzie uzupełnianie peletu.

Ważnym czynnikiem przemawiającym za używaniem biomasy są również koszty eksploatacyjne. Pelet jest średnio 20% tańszy niż podobna ilość węgla. Znacznie lepiej pod względem cenowym prezentuje się drewno, które kosztuje nawet 7 – 8 krotnie mniej niż wegiel. Biomasa stanowi też dużo tańszą alternatywę w stosunku do innych źródeł ciepła - oleju opałowego, gazu oraz energii elektrycznej.

Współpraca z elektrociepłownią. Jak pogodzić produkcję rolniczą z potrzebami energetycznymi?

Wielu rolników zarabia na sprzedaży biomasy, sprzedając słomę do zakładów i sieci ciepłowniczych. W pierwszej dekadzie XXI wieku, czyli na samym początku rozwoju rynku biomasy zdarzały się różne zaskakujące sytuacje, w których rolnicy oddawali słomę, nie mając świadomości o wartości tego surowca.

Obecnie rynek biomasy jest dużo bardziej rozwinięty, do czego przyczyniła się sytuacja geopolityczna i niedobory paliw kopalnych. Przykładem udanej współpracy rolników z zakładem energetycznym są skupy prowadzone przez elektrociepłownię w Grudziądzu poprzez spółkę OPEC – BIO. To pierwsza elektrociepłownia na terenie kraju całkowicie opalana za pomocą słomy. Podobne rozwiązania są stosowane w krajach zachodnich – przede wszystkim w Skandynawii. Niektórzy gospodarze dostarczają surowiec już od kilkunastu lat.

Co ciekawe, to pozbywanie się słomy wcale nie koliduje z działalnością rolniczą. Osoby, które sprzedają ten surowiec z własnego gospodarstwa nie skarżą się na spadek wydajności produkcji ani na inne problemy. W wielu przypadkach korzystanie z biomasy jest dobrym rozwiązaniem, które zapewnia ciepło i energię na potrzeby samych gospodarstw rolników.

(rpf) Michał Ziemski

Udostępnij: