fbpx
Restrukturyzacja gospodarstwa rolnego. Na czym to polega? fot. Paweł Pąk

Restrukturyzacja gospodarstwa rolnego. Na czym to polega?

Napisał  Gru 25, 2022

Restrukturyzacja jest jednym ze rozwiązań, które pozwala na zatrzymanie spirali zadłużenia. Jest obok upadłości i wakacji kredytowych jednym ze sposobów na rozwiązanie problemu narastającego długu.

Proces naprawczy jest najbardziej skuteczny, zanim gospodarstwo wpadnie w spiralę zadłużenia, a jednocześnie występują już pierwsze problemy z regulowaniem zobowiązań.

Plan restrukturyzacji obejmuje stworzenie opisu sytuacji gospodarstwa, jego kondycji finansowej oraz propozycji działań naprawczych. Sam plan musi być ujęty w postaci harmonogramu, w którym będą rozpisane wszystkie kroki postępowania naprawczego.

Wdrożenie planu restrukturyzacyjnego pozwala na zwiększenie okresu niezbędnego do spłaty zadłużenia, likwidacji odsetek lub wysokości zobowiązania.

Dla jakich gospodarstw przeznaczona jest restrukturyzacja?

Prowadzenie działalności rolniczej może być dochodowe, ale tak jak w przypadku każdego biznesu występują różne rodzaje ryzyka. W przypadku produkcji żywnościowej są to przede wszystkim czynniki związane z pogodą - możliwości wystąpienia suszy, gradobicia lub powodzi. W ostatnich latach doszły do tego kolejne zagrożenia - związane z wystąpieniem choroby ASF oraz kryzysem energetycznym, który objawił się brakiem dostępu do tanich paliw kopalnych i nawozów.

W rezultacie wielu gospodarzy znalazło się na krawędzi bankructwa lub prowadzi działalność poniżej granicy opłacalności. Efektem trudnej sytuacji finansowej jest popadnięcie w długi, które z czasem zaczynają narastać na skutek kumulacji odsetek, naliczanych od wielkości zobowiązania.

Z punktu widzenia prawa restrukturyzacja jest działaniem, które dotyczy samego gospodarstwa, a nie osoby, która je prowadzi. Rolnicy posiadający działalność są traktowani jako przedsiębiorcy, którzy korzystają z określonej formy wsparcia. Według ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (z 11 kwietnia 2003 r.) wniosek o jego udzielenie jest przeznaczony dla podmiotów prowadzących indywidualną działalność rolniczą lub spółkę prawa handlowego. Taki podmiot musi spełnić dodatkowe warunki:

  • posiadać siedzibę lub adres zamieszkania w Polsce,
  • prowadzić działalność w branży rolniczej minimum przez 3 lata,
  • mieć na własność co najmniej 1hektar ziemi lub większy obszar,
  • być w stanie niewypłacalności (czyli braku płynności finansowej),
  • posiadać długi wynikające z prowadzonej działalności rolnej.

Ponadto zadłużony podmiot nie może być w trakcie procesu upadłości lub innego postępowania restrukturyzacyjnego.

Kiedy jest najlepszy czas, aby rozpocząć proces restrukturyzacji?

Przejście przez proces restrukturyzacji może dotyczyć zarówno dłużnika, który jest niewypłacalny, jak i tego, który dopiero przestaje regulować swoje zobowiązania. Dlatego najlepszym momentem na rozpoczęcie tej procedury jest okres, w którym nie zostały jeszcze wdrożone działania windykacyjne, a raty od kredytów lub innych należności są cały czas regulowane.

Działania naprawcze najlepiej jest zacząć, gdy są największe szanse, aby można było uratować dane gospodarstwo. To jak w przypadku nagłej choroby – szybka pomoc lekarza ma większą skuteczność, jeśli zostanie udzielona, gdy widoczne są pierwsze objawy.

Plan restrukturyzacji gospodarstwa

Podstawą do uzdrowienia finansów gospodarstwa jest wykonanie sensownego planu. Jego podstawą powinny być przepisy ustawy o restrukturyzacji podmiotów, które prowadzą gospodarstwo rolne. Aby stworzyć taki plan, niezbędne jest przygotowanie kilku kluczowych elementów, będących drogowskazem do przyszłych działań:

  • charakterystyka gospodarstwa – opisuje wszystkie szczegółowe informacje, jakie mają największe znaczenie dla jego działalności. To na ich podstawie można uzyskać pomoc od podmiotów publicznych – zawarte są tu również konkretne rezultaty, które umożliwi taka interwencja,
  • analiza ekonomiczna gospodarstwa i ocena celowości wykonania restrukturyzacji,
  • wskazanie wszystkich niezbędnych działań, które mają przywrócić rentowność gospodarstwu. Określenie źródła finansowania tych działań,
  • harmonogram procesu restrukturyzacji,
  • okres, w którym plan restrukturyzacji wejdzie w życie.

W przypadku, gdy właściciel gospodarstwa zdecyduje się na pomoc od instytucji państwowej, to cały plan jest opiniowany przez właściwy organ najbliższego ośrodka doradztwa rolniczego. W ciągu miesiąca od przyjęcia planu powienien on zostać zaakceptowany lub odrzucony przez kierownictwo placówki.

Jakie korzyści można odnieść z restrukturyzacji?

Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nie jest nigdy łatwym i przyjemnym procesem, Jednocześnie może prowadzić do pozytywnych rezultatów, w których dłużnik może dojść do porozumienia z wierzycielami i odzyskać pełną kontrolę nad prowadzoną działalnością. W toku tego procesu można uzyskać następujące efekty:

  • rozłożenie płatności zobowiązania na dłuższy okres – w zależności od sytuacji dłużnika może to być okres od kilku miesięcy aż do kilku lat,
  • całkowite umorzenie odsetek - dzięki temu właściciel gospodarstwa spłaca jedynie kapitał, który nie zwiększa swojej wartości,
  • zmniejszenie wartości kapitału - w niektórych przypadkach możliwa jest także redukcja samej wielkości zadłużenia. Zazwyczaj są to kwoty rzędu 5-10% od całości kapitału do spłaty.

(rpf) Michał Ziemski

Udostępnij: