fbpx
Cebula – w jaki sposób zwiększyła poziom polskiego eksportu warzyw? fot. Paweł Pąk

Cebula – w jaki sposób zwiększyła poziom polskiego eksportu warzyw?

Napisał  Sty 17, 2023

> Cebula stała się polskich hitem eksportowym. Jej cena na skupach zwiększyła się prawie dwukrotnie w stosunku do poprzedniego roku.

> W ciągu 9 pierwszych miesięcy 2022 roku wartość eksportu polskiej cebuli zwiększyła się o 62%, a ilościowo jest to 41% więcej niż w poprzednich okresach.

> Cebula w krajach azjatyckich jest nieoficjalnym wskaźnikiem inflacji, a niedobór tego warzywa może być powodem do niepokojów społecznych. Może też wpływać na politykę i decydować o wynikach wyborów, tak jak miało to miejsce w Indiach, w 1980 roku.

Niezwykle dynamiczny wzrost na rynku cebuli

Obecnie polscy plantatorzy cebuli przeżywają istne oblężenie. Urywają się telefony, mnożą się zamówienia, a kolejni importerzy ustawiają się w kolejce, aby odebrać towar. W ślad za rosnącym popytem zwiększyły się również ceny tego popularnego warzywa. O ile w grudniu 2021 roku za jeden kilogram w skupie płacono 1,55 zł, to w rok później jest to więcej o połowę - od 2,40 do 2,60 zł za kilogram. Ceny cebuli w hurcie, w czasie ostatniego tygodnia 2022 roku znajdowały się w granicach - od 1,8 zł w Poznaniu i dochodziły aż do maksymalnie 3 zł na wschodzie Polski.

Rosnące ceny cebuli wynikają z pewnej unikalnej sytuacji, która pojawiła się w Europie i na świecie. Podczas gdy w Polsce zapanował urodzaj na to zdrowe warzywo, w wielu europejskich krajach latem panowała susza, co mocno ograniczyło plony cebuli. Dotknęło to najbardziej głównych producentów tej rośliny - Hiszpanię, Francję oraz Włochy, co skutecznie obniżyło jego podaż na światowych rynkach.

 Dodatkowym czynnikiem, który mocno wpłynął na ten rynek jest ciągle trwająca wojna na Ukrainie, która też zaniżyła jej podaż. Kraje, w których jest ona składnikiem tradycyjnych potraw i miejscowej kuchni szczególnie dotkliwie odczuły brak tego warzywa.

Jak donosi GUS, w Polsce w tym roku najbardziej udane okazały się zbiory warzyw, które należą do odmian ciepłolubnych. Wśród nich można znaleźć pomidory, ogórki oraz cebulę. Te dane zostały potwierdzone przez resort rolnictwa. Uprawa cebuli w Polsce zajmuje 13,5 procenta powierzchni wszystkich upraw tego warzywa w całej Unii Europejskiej i stanowi ponad 8% wszystkich jej europejskich zbiorów.

Co stało się z eksportem cebuli na poszczególne rynki?

Zgodnie z szacunkami, wartość eksportu w okresie od stycznia do września 2022 roku zwiększyła się o ponad 62 procent i wyniosła ponad 88 milionów euro. Dużo większe znaczenie ta kwota wyrażona w złotówkach - to ponad 415 milionów zł. Odbiorcy kupili w poprzednim roku ponad 41% więcej cebuli niż w poprzednich okresach.

Największym importerem tego warzywa pozostaje Królestwo Niderlandów, które zakupiło 44 tysiące ton za 28 milionów euro. Drugim odbiorcą jest Wielka Brytania z wynikiem 30 tysięcy ton za 18 milionów euro, zaś trzecim...i tu spore zaskoczenie – Ukraina, która odebrała 50 tysięcy ton cebuli za niespełna 17 milionów euro. Na liście eksporterów znalazły się też takie kraje, jak Niemcy, Belgia, Francja czy Włochy.

Okazuje się również, że ten skok w eksporcie cebuli wpłynął na całkowity wolumen polskiego eksportu warzyw, który w drugim kwartale poprzedniego roku poprawił swoje wyniki aż o 35 procent rok do roku. Zgodnie z danymi pochodzącymi z działu analiz banku PKO BP, za największą sprzedaż cebuli odpowiadają importerzy z Ukrainy, którzy odpowiadają za całość polskiego eksportu tego warzywa w okresie od marca do lipca 2022 roku.

Czy zawirowania na rynku cebuli mogą wpłynąć na politykę?

Zachowanie się cen cebuli może mieć też dużo poważniejsze konsekwencje niż tylko te ekonomiczne. Mogli się o tym wielokrotnie przekonać politycy z krajów azjatyckich. To popularne warzywo uchodzi za nieoficjalny wskaźnik poziomu inflacji. Staje się to szczególnie widoczne w sytuacji, gdy cena cebuli na lokalnych rynkach zaczyna mieć większą dynamikę niż wzrost cen innych produktów. W takich momentach obywatele szczególnie odczuwają niszczącą siłę, która pustoszy ich portfele.

Za największych eksporterów cebuli na świecie uchodzą Chiny oraz Indie, które produkują ponad 22 miliony tony tego surowca. W przypadku zbyt dużej inflacji w tym kraju rząd może próbować ograniczyć eksport, co ma negatywne skutki w krajach, które są głównymi odbiorcami indyjskich towarów. Można wtedy zaobserwować liczne napięcia społeczne w Bangladeszu, Malezji czy na Sri Lance. Tak było jeszcze całkiem niedawno – w 2019 oraz 2020 roku.

Cebula jest warzywem, które jest najbardziej popularne w północnych regionach Indii. W przypadku, gdy konsumenci szczególnie odczuwają jego brak, wtedy wywierają presję na lokalny rząd. Ma to duże znaczenie, ponieważ może wpływać na wyniki wyborów, jak stało się to w 1980 roku, gdy do władzy doszła Indira Ghandi – jej hasła wyborcze były związane z drożejącą cebulą, jako wyrazem niepowodzeń gospodarczych głównego przeciwnika politycznego.

Co więcej, w niektórych krajach cebula jest obecnie droższa niż kurczak. Na Filipinach za jedną cebulę można dostać 3 kury, dlatego całkiem niedawno stała się obiektem przemytu. W tym wypadku za wzrost cen odpowiadają tajfuny, które nawiedziły ten kraj w 2022 roku.

(rpf) Michał Ziemski

Udostępnij: