-0.3°C

Plusy i minusy wprowadzenia zakazu GMO w różnych zakątkach świata fot. Paweł Pąk

Plusy i minusy wprowadzenia zakazu GMO w różnych zakątkach świata

Napisał  Wrz 21, 2018

GMO jest żywnością wyprodukowaną z mikroorganizmów, roślin lub zwierząt, które zostały wcześniej ulepszone metodami inżynierii genetycznej.

Potocznie przyjmuje się, że są to produkty mające zmieniony materiał genetyczny lub zawierający białka będące wynikiem biosyntezy sztucznie wytworzonego DNA.

Plusy produkowania żywności GMO

Pewne obliczenia wskazują że na Ziemi w 2050 będzie około 11 mld ludzi, aby wyżywić taką ilość osób należałoby podwoić lub potroić produkcję żywności. Wydaje się być to niemożliwe bez zastosowania nowoczesnej agrobiotechnologii.

Około 2,7 mld ludzi mieszka w gorącym, wilgotnym klimacie. Za ponad 30 lat będzie ich prawie 2 razy tyle. Cienka i delikatna warstwa gleby w klimacie tropikalnym jest w stanie dawać plony przez najbliższe kilka lat, po czym ulega wyjałowieniu.

Powoduje to, że ludzie poszukują nowych obszarów pod uprawę wycinając ogromne połacie lasów.

Ponadto, w Polsce zaczyna się zmieniać klimat na bardziej ciepły i suchy. Już w tym sezonie mogliśmy zaobserwować wszechobecną susze, co wiązało się z ogromnymi stratami w plonach.

Specjalne techniki upraw oraz zastosowanie nowoczesnej biotechnologii mogą być jednym z rozwiązań tego problemu.

Przykładem dobrej praktyki badań nad GMO może doświadczenie przeprowadzone w Japonii, gdzie ulepszonego ryżu usunięto gen odpowiedzialny za powstawanie białka powodującego alergię u ludzi. Oszacowano wtedy, że rozwiąże to problem ponad 100 000 japońskich dzieci cierpiących z powodu alergii na tradycyjny ryż.

Nowoczesne techniki rekombinacji DNA dysponują niemal nieograniczoną pulą genów, które można zastosować do konstrukcji organizmów modyfikowanych genetycznie o ogromnej różnorodności, co pozwala uzyskiwać duże zmiany w genomie.

Dotychczasowe wykorzystanie GMO w produkcji żywności było podporządkowane takim celom jak wysoka wydajność i niskie koszty produkcji oraz wydłużona trwałość i lepsze cechy wrażeniowe końcowego produktu.

Co więcej, nowa technika wytwarzania sztucznego DNA pozwoliła uzyskać nowe odmiany roślin odporne na niekorzystne warunki klimatyczno-glebowe, różnorodne infekcje lub nawet niektóre herbicydy.

Posługując się metodami inżynierii genetycznej wyhodowano, m.in. warzywa i owoce wytrzymujące bez uszczerbku na świeżości, dłuższy okres przechowywania od zbioru do momentu zakupu przez konsumenta.

Można sądzić, że osiągnięte już w ten sposób korzyści ekonomiczne, stały się jedną z sił napędowych dalszego postępu w dziedzinie konstrukcji GMO i praktycznego ich wykorzystania w produkcji żywności.

Warto nadmienić, że obecnie nadano jeszcze jeden cel badaniom. Mianowice polega on na uzyskaniu nowej generacji żywności prozdrowotnej.

Według założeń ma ona być nie tylko relatywnie tańsza i trwalsza, ale również korzystnie oddziałująca na organizm ludzki.

Warto wspomnieć, że stare metody hodowli, które miały miejsce na początku XVIII wieku, czyli krzyżówki i selekcje okazały się niezbyt właściwe. Krzyżując ze sobą rośliny łatwo stracić kontrolę nad poszczególnymi genami. Efekt można było zaobserwować jedynie „gołym okiem”.

Z kolei nowoczesna biotechnologia i jej zabiegi mogą pozwolić na wprowadzenie odpowiedzialnych genów.

Obserwując nasze społeczeństwo obserwuje się obawy związane z wprowadzeniem żywności genetycznie modyfikowanej do codziennego użytku.

Niewiedza sprawia, że ludzie boją się obcych genów w takiej żywności. Nie są natomiast świadomi tego że od wieków zjadają inne geny stanowiące integralny składnik żywności tradycyjnej.

Minusy produkowania żywności GMO

Warto pamiętać, że zbyt mocna ingerencja w cokolwiek nie wychodzi na dobre. Dotyczy to również produkowanej żywności GMO.

Zbyt mocne ingerowanie w geny produktów żywnościowych może spowodować wiele zagrożeń dla zwierząt i ludzkiego życia.

Żywność mutagenna przeważnie wygląda świeżo. Jednak taki produkt ma zupełnie inny smak, zapach i można go łatwo odróżnić od innych produktów naturalnych. Ponadto, żywność taka nie posiada wartości odżywczych.

Zbyt duża ilość żywności GMO w codziennych posiłkach może spowodować, że ludzie i zwierzęta zaczną częściej chorować w wyniku braku składników odżywczych, których dostarczają naturalne produkty.

Z tego względu, powinno się w swojej diecie wybierać produkty jak najbardziej naturalne. Niestety również będziemy natrafiali na produkty sztucznie modyfikowane.

Zakaz rynkowy

Zakaz, który wprowadzono w kilku państwach, m.in. na polskim rynek sprawi, że niebawem będzie mniej dostępnej żywności GMO, co jest z jednej strony plusem – łatwiejszy dostęp do produktów naturalnego pochodzenia o wyższej zawartości witamin i minerałów, a z drugiej minusem – droższa żywność i mniej dostępna.

Należy zdawać sobie sprawę co jest przyczyną takiego stanu rzeczy. Mianowicie badania nad tworzeniem produktów GMO cały czas trwają, wiadomości są co chwilę uaktualniane. Nie oznacza to, że mamy akceptować wszystkie możliwe rozwiązania, ponieważ przyspieszenie ewolucji może doprowadzić do trudnych do przewidzenia skutków.

Dlatego też tak ważne są wszelkie regulacje prawne, być może hamujące postęp badań i aplikację ich efektów, ale za to zmniejszające ryzyko pomyłek, które mogą przynieść negatywne skutki dla całego środowiska.

Z kolei nie powinno się całkowicie zniechęcać do tak wyprodukowanej żywności, gdyż będzie ona Nam w przyszłości potrzebna – jej celem będzie uzupełnienie dotychczasowych racji.

W krótkim podsumowaniu

Z obserwacji wynika, że produkty GMO nie są aż tak złe, jak mogłoby Nam się wydawać. Należy jedynie być świadomym tego co się spożywa w ciągu dnia i zadbać o właściwy bilans składników odżywczych.

Co więcej, celem zaprezentowanych rozważań nad obecnym stanem i prawdopodobną przyszłością produkcji żywności genetycznie modyfikowanej jest uświadomienie, że dokonanych zmian nie można w pełni cofnąć.

Nadal prowadzi się badania pomimo niechęci do żywności sztucznie wytwarzanej. Przypuszcza się, że pozwolą one rozwiązać wiele problemów, jak chociażby, problem wyżywienia coraz liczniejszej ludności na świecie oraz odpowiedzą na pytanie czy żywność ta jest bezpieczna dla naszego i zwierzęcego zdrowia.

Co istotne, jeśli przyrost ludności utrzyma się na dotychczasowym poziomie, to powrót do tradycyjnego rolnictwa i metod przetwórstwa surowców, oznacza widmo śmierci głodowej dla nadwyżki populacji.

Ważne jest aby pamiętać o tym, że duża ingerencja w konsekwencji może spowodować nieodwracalne zmiany. Jednak gdyby zrezygnować całkowicie z ulepszeń to na pewno cywilizacja i postęp techniczny stało by w miejscu. Z tego względu warto znaleźć dobry kompromis.

Gdyby wykluczyć negatywne strony żywności GMO, trzeba powiedzieć że ta żywność jest potrzebna. Ma ona szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach życia.

Należy wiedzieć, że większość terenów uprawnych jest zdegradowanych poprzez rozwijający się przemysł w wielu krajach Europy i świata.

(rpf) Anna Bluszcz 

reklama reklama
reklama reklama reklama reklama reklama
reklama