REKLAMA

Rolnicy muszą nauczyć się żyć w sąsiedztwie wilków

Redakcja - Prawo i Finanse
24.09.2019
chat-icon 0

Wilk jest objęty ścisłą ochroną i nie ma możliwości redukcji jego populacji. Obowiązujące przepisy dopuszczają takie odstępstwo wyłącznie w szczególnych przypadkach.To na rolnikach więc spoczywa obowiązek należytego zabezpieczenia swoich zwierząt gospodarskich, a za ewentualne szkody wyrządzone przez wilki można domagać się odszkodowania.

fotolia
REKLAMA

Wilk jest objęty ścisłą ochroną i nie ma możliwości redukcji jego populacji. Obowiązujące przepisy dopuszczają takie odstępstwo wyłącznie w szczególnych przypadkach. 

To na rolnikach więc spoczywa obowiązek należytego zabezpieczenia swoich zwierząt gospodarskich, a za ewentualne szkody wyrządzone przez wilki można domagać się odszkodowania.

Ministerstwo Środowiska ustosunkowało się do pisma samorządu rolniczego w sprawie racjonalnego zarządzana populacją wilka. Z obszernej treści odpowiedzi resortu środowiska wynika, iż obecne przepisy zezwalają na odstrzał tego zwierzęcia tylko w uzasadnionych przypadkach, które często niestety wynikają z nieodpowiedzialności człowieka, takiej jak celowe dokarmianie.

Wilki, które zazwyczaj trzymają się z dala od człowieka, stopniowo oswajane i przyzwyczajane do łatwego pożywienia zaczynają zachowywać się w sposób dla nich nienaturalny i mogą wówczas stanowić niebezpieczeństwo dla ludzi oraz zwierząt gospodarskich.

W odpowiedzi na pismo resortu środowiska czytamy: „Na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. poz. 2183), wilk objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.

Ponadto jest gatunkiem chronionym w większości krajów europejskich na podstawie aktów prawnych Unii Europejskiej i umów międzynarodowych takich jak dyrektywa 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywa Siedliskowa), Konwencja z dnia 19 września 1979 r. o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk (tzw. Konwencja Berneńska) oraz Konwencja z dnia 3 marca 1973 r. o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (tzw. Konwencji Waszyngtońskiej).

Jest również gatunkiem priorytetowym w rozumieniu Dyrektywy Siedliskowej, a zatem takim, w odniesieniu do ochrony którego Unia Europejska ponosi szczególną odpowiedzialność. Generuje to wobec państw członkowskich obowiązek podjęcia stosownych środków ochrony, w tym ochrony jego siedlisk, celem niepogarszania stanu populacji.

Należy zwrócić uwagę, iż w Polsce od momentu objęcia wilka ścisłą ochroną gatunkową w 1998 r., wilki osiedliły się w tych rejonach, w których zostały wcześniej wytępione. Niekiedy ich nieobecność trwała ponad 200 lat, nic zatem dziwnego, że powrót tego dużego drapieżnika wywołuje dużo emocji i niepokoju wśród lokalnych społeczności.

Wilk choć jest drapieżnikiem, który z racji swoich uwarunkowań (rozmiar, uzębienie, szybkość) może być niebezpieczny dla człowieka, to jednak z reguły boi się ludzi i unika z nimi kontaktu. Spotkania na linii człowiek - wilk mają więc charakter incydentalny. Nienaturalne zachowanie wilka wynika często z jego oswojenia przez człowieka (np. przez dokarmianie).

Dlatego też niezwykle ważnym jest, aby mieszkańcy terenów, na których występują wilki, mieli świadomość tego, że dokarmianie dzikich zwierząt, zwłaszcza dużych drapieżników powoduje ich oswajanie się i przyzwyczajanie do łatwego pożywienia. W konsekwencji może być to niebezpieczne zarówno dla człowieka jak i dla zwierzęcia, które wykazując nienaturalne, groźne dla bezpieczeństwa człowieka zachowanie musi być wyeliminowane.

Obowiązujące obecnie przepisy prawa przewidują możliwość podjęcia działań przeciwdziałających m.in. zagrożeniu powodowanemu przez zwierzęta chronione dla życia i zdrowia ludzkiego.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2018 r. poz. 1614 z późn. zm.) możliwe jest uzyskanie zezwolenia na odstępstwo od zakazów wobec osobników tego gatunku, w celu wyeliminowania powodowanego zagrożenia — np. na umyślne płoszenie, umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania w inne miejsce, czy zabijanie. Zezwolenia wydawane są przez właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska (w zakresie umyślnego płoszenia i przemieszczania), Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w zakresie umyślnego zabijania) oraz Ministra Środowiska (w przypadku, gdy czynności mają być wykonane na terenie parku narodowego).

Zezwolenia takie mogą być wydawane w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli wnioskowane działania nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony gatunków chronionych oraz przy spełnieniu jednej z przesłanek indywidualnych, jak na przykład interes zdrowia lub bezpieczeństwa powszechnego.

W przypadku, gdy zagrożenie jest udokumentowane oraz gdy spełnione są wszystkie przesłanki niezbędne do wydania zezwolenia nie ma przeciwskazań, aby zezwolenie takie uzyskać. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że ewentualne zezwolenia wydawane są wyłącznie na wniosek podmiotu zainteresowanego uzyskaniem stosownego odstępstwa.

Zasadnym jest również podkreślenie, że w przypadku, gdy któryś z osobników wilka zaczyna nagle wykazywać nienaturalne, zagrażające bezpieczeństwu zachowanie, świadczące o chorobie lub zaburzeniach behawioralnych, a wniosek obiektywnie nie może być załatwiony w formie pisemnej, podmiot zainteresowany uzyskaniem zezwolenia może uzyskać decyzję ustną (art. 14 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.)), po rozpatrzeniu wniosku złożonego drogą telefoniczną. W tym celu należy skontaktować się telefonicznie z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska pod numerem telefonu podanym na stronie internetowej urzędu.

Warto podkreślić, iż zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Skarb Państwa odpowiada m.in. za szkody wyrządzone przez wilki. Jednak należy zwrócić uwagę, że podstawową formą ochrony dobytku przed szkodami wyrządzanymi przez te zwierzęta jest jego zabezpieczenie.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 września 2015 r. (sygn. akt K 20/14) stwierdził, iż „Obowiązkiem właściciela jest dbałość o swój majątek i podejmowanie starań w celu jego ochrony. Właściciel lub użytkownik mienia przewidując możliwość wyrządzenia szkody przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową, w pierwszej kolejności sam powinien podjąć stosowne czynności, zmierzające do uniknięcia szkody lub zminimalizowania jej rozmiarów."

Niemniej jednak ustawa o ochronie przyrody wprowadza pomoc osobom poszkodowanym w postaci m.in. wypłacanych odszkodowań. Zgodnie z zasadami przyjętymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (Dz. U. z 2018 poz. 645) w przypadku odszkodowania za szkodę wyrządzoną w odniesieniu do zwierząt jest ono, sumą:
- ceny rynkowej zabitego, padłego w wyniku odniesionych ran lub uśmierconego zwierzęcia,
- kosztów utylizacji padliny i jej transportu do najbliższego przedsiębiorstwa zajmującego się utylizacją padliny,
- kosztu wizyty lekarza weterynarii stwierdzającego padnięcie zwierzęcia,
- kosztów leczenia okaleczonych zwierząt i wartości produktów leczniczych.”

W celu podniesienia świadomości społecznej na temat wilka mają pomóc szkolenia i fora dyskusyjne organizowane przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, na których można uzyskać informacje o naturze wilka, procedurze uzyskiwania odszkodowań czy możliwościach wnioskowania o eliminację pojedynczych osobników wilka w sytuacjach najbardziej konfliktowych czy zagrażających bezpieczeństwu.

Ponadto, jak informuje resort środowiska, w ubiegłym roku zostały wygospodarowane dodatkowe środki na zakup zabezpieczeń. Przekazano je regionalnym dyrektorom ochrony środowiska do rozdysponowania wśród hodowców, których stada są najbardziej narażone na ewentualne ataki wilków. Dzięki tym środkom dokonano zakupu urządzeń o wartości prawie 370 000 zł.

Resort środowiska podkreśla, że wszystkie niebezpieczne zdarzenia z udziałem wilków (np. związane z chorobą zwierzęcia lub zaburzeniami jego behawioru) winny wymagać wyjaśnienia, a przede wszystkim natychmiastowej i zdecydowanej reakcji. Sprawy, w których może być zagrożone zdrowie czy życie ludzkie są i będą traktowane priorytetowo.

Administracja ochrony przyrody dostrzega problemy związane z bytowaniem chronionych gatunków zwierząt i podejmuje odpowiednie działania. Regionalne dyrekcje ochrony środowiska na bieżąco monitorują informacje dotyczące zdarzeń z udziałem wilków.

Reagują w sprawach konfliktowych — wypłacają odszkodowania za szkody, zbierają informacje w zakresie obserwacji zwierząt w pobliżu gospodarstw domowych, kolizji drogowych z ich udziałem, doradzają odnośnie profilaktyki ograniczającej straty, informują i edukują w zakresie biologii i ekologii tego gatunku, współpracują z gminami, jednostkami Lasów Państwowych i instytucjami naukowymi.

Hodowcy zwierząt w regionach najbardziej narażonych na ataki wilków mogą liczyć na pomoc i merytoryczne wsparcie w zakresie możliwości formalno-prawnych i technicznych zapobiegania potencjalnym stratom oraz na szybkie oszacowanie szkody.

(rpf) jp / Źródło: KRIR

chat-icon 0

REKLAMA

Polecane

Komentarze (0)

Zaloguj się lub załóż konto, Twoja nazwa zostanie automatycznie przypisana do komentarza.

Zamieszczając komentarz akceptujesz regulamin


REKLAMA

Zobacz więcej

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA