13,2°C

reklama
reklama

MKiŚ: Za szkody wyrządzone przez dzikie ptactwo nie przysługuje ustawowe odszkodowanie

Napisał  Wrz 06, 2021

Za szkody wyrządzone w uprawach przez dzikie ptactwo rolnik nie może otrzymać ustawowego odszkodowania ze Skarbu Państwa. I w tym temacie nic się zmieni. Jak poinformowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska, udowodnienie i oszacowanie takich szkód jest bardzo trudne, a niekiedy wręcz niemożliwe.

Jak poinformował resort rolnictwa, gatunki ptaków występujące w Polsce są chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. poz. 2183), obejmujące ogromną większość gatunków ptaków (427 gatunki objęte ochroną ścisłą oraz 9 gatunków objętych ochroną częściową) a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych (Dz. U. Nr 45 poz. 433, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie ustalenia okresów polowań na zwierzęta łowne (Dz. U. Nr 48 poz. 459, z późn. zm.) ustanawiających łowne gatunki ptaków i określających okresy polowań na te gatunki.

Według obowiązującego w Polsce ustawodawstwa, ptaki objęte ochroną gatunkową nie figurują na liście gatunków wymienionych w art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098), a więc za szkody wyrządzone przez którykolwiek gatunek ptaka objętego ochroną gatunkową nie przysługuje ustawowe odszkodowanie ze Skarbu Państwa. Drogą do uzyskania odszkodowania za powstałe w wyniku żerowania ptaków szkody może być natomiast powództwo cywilne. Podobnie zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1683, z późn. zm.) zwanej dalej „Prawem łowieckim”, ptaki łowne również nie wchodzą do katalogu zwierząt łownych, za które wypłacane są odszkodowania.

W przypadku szkód wyrządzonych przez ptaki na polach uprawnych nawet zmiana warunków atmosferycznych (w szczególności wystąpienie opadów) może istotnie utrudnić, a nawet uniemożliwić, ocenę rozmiarów szkód, jak również określenie gatunku, który je spowodował — głównie z uwagi na często znaczną rotację stad, a także obecność gatunków nieżerujących na zasiewach. Wymienione powyżej kwestie powodują, że oszacowanie szkody i udowodnienie, iż została ona wyrządzona przez konkretny gatunek, za którego wyrządzone szkody mogłoby ewentualnie przysługiwać odszkodowanie, byłoby niezwykle trudne, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwe. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 28 września 2015 r. sygn. akt K 20/14, obowiązująca regulacja w zakresie zasad odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powodowane przez niektóre gatunki zwierząt (żubry, wilki, niedźwiedzie, rysie i bobry) jest zgodna z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto, Trybunał Konstytucyjny opowiedział się przeciwko całkowitej automatyzacji refundacji szkód, zwracając uwagę, że działania odszkodowawcze Skarbu Państwa winny być powiązane z oceną działań prewencyjnych podejmowanych przez właścicieli i posiadaczy mienia, w którym zaistniała szkoda, zaś instytucje państwa nie mogą być pociągane do odpowiedzialności za szkody, nawet jeśli istnieje wola do rekompensowania właściwych szkód.

Fakt objęcia gatunków ochroną nie uniemożliwia podejmowania przeciwko nim jakichkolwiek działań. Na podstawie art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, na wniosek podmiotów, w których interesie jest zminimalizowanie szkód, wydają zezwolenia m.in. na płoszenie i niepokojenie osobników gatunków objętych ochroną oraz na eliminację osobników gatunków objętych ochroną częściową. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska może wydać zezwolenie na eliminację osobników gatunków objętych ochroną ścisłą. Zezwolenia na odstępstwa od zakazów wydawane są na wniosek podmiotu, w którego interesie leży dana czynność. Należy przy tym wskazać, iż wydane decyzje przyznają stronom prawo do odstępstwa od obowiązujących zakazów, nie mają zaś charakteru nakazowego. Wnioskodawca może więc wykorzystać udzieloną derogację w całości lub w części, jednak nie ma takiego obowiązku.

W przypadku gatunków ptaków łownych ograniczanie problemów generowanych przez te zwierzęta może odbywać się w trakcie trwania okresu polowań na ptactwo łowne we współpracy z dzierżawcami i zarządcami obwodów łowieckich. Ponadto każdy posiadacz upraw może wystąpić do właściwego terytorialnie marszałka województwa o wydanie zezwolenia na płoszenie ptaków łownych w celu ochrony przed szkodami, na podstawie art. 9a ust. 1 Prawa łowieckiego.

(rpf) jp / Źródło: KRIR / MKiŚ

Udostępnij:

Skomentuj