Skutki umowy UE-Mercosur pod lupą – co mówią dane?
Tymczasowe stosowanie handlowej części umowy między Unią Europejską a krajami Mercosur budziło obawy polskich rolników o konkurencję ze strony producentów z Ameryki Południowej. Pierwsze dane handlowe pozwalają jednak przyjrzeć się sytuacji bez wyciągania pochopnych wniosków.
Od maja do sierpnia 2026 roku wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego do państw Mercosur wyniosła 94,8 mln zł, czyli o 21 proc. mniej niż w tym samym okresie rok wcześniej. Na spadek wpłynęło przede wszystkim ograniczenie sprzedaży słodu do Brazylii. Wartość eksportu tego surowca zmniejszyła się z 40,1 mln zł do zaledwie 2,9 mln zł. Dla porównania, w rekordowym 2025 roku Polska wysłała na rynek brazylijski 48,7 tys. ton słodu.
Po wyłączeniu tej kategorii obraz handlu wygląda jednak inaczej. Wartość pozostałego eksportu wzrosła z 79,9 mln zł do 91,9 mln zł, czyli o 15 proc. Największe wzrosty odnotowano w sprzedaży skrobi i inuliny o 294 proc. oraz pasz dla zwierząt, których eksport zwiększył się o 116 proc. Więcej sprzedano także przetworów z mąki, o 26 proc., i wyrobów cukierniczych, o 23 proc. Dane pokazują więc, że spadek całkowitej wartości eksportu wynikał przede wszystkim z sytuacji w jednym segmencie rynku.
Sudan otwiera rynek: Brazylia umacnia pozycję w Afryce
Pierwsze cztery miesiące tymczasowego stosowania umowy, które rozpoczęło się 1 maja 2026 roku, nie wystarczą jeszcze do oceny jej długofalowych skutków. W kolejnych latach znaczenie będą miały m.in. stopniowo zwiększane kontyngenty taryfowe oraz działanie unijnych zabezpieczeń. Przewidziany mechanizm ochronny pozwala czasowo wycofać preferencje handlowe, jeśli wzrost importu zagrozi unijnym producentom. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) oraz Ministerstwo Zdrowia wprowadziły również przepisy dotyczące kontroli pozostałości pestycydów w żywności.
W analizowanym okresie nie odnotowano wzrostu importu większości produktów uznawanych za wrażliwe. Wartość przywozu drobiu spadła o 83 proc. z 5,76 mln zł do 1 mln zł, a jego wolumen zmniejszył się z 304 do 62 ton. Mniejszy był również import kukurydzy, którego wartość obniżyła się z 45,5 mln zł do 35,2 mln zł, przy spadku ilości z 34 tys. do 27,2 tys. ton. W przypadku wołowiny wartość dostaw zmniejszyła się z 6,1 mln zł do 2,2 mln zł.
Żywność z Mercosur pod lupą inspektorów – wyniki kontroli
Od maja do sierpnia 2026 roku do Polski nie sprowadzono także wieprzowiny, mleka w proszku, serów ani preparatów dla niemowląt z państw Mercosur. Spadek o 9,8 proc. objął również import makuchów sojowych, którego wartość wyniosła 1,221 mld zł. Wzrosty odnotowano natomiast w przypadku soi, do 47,9 mln zł, ryżu, do 8,4 mln zł, oraz miodu, do 2,3 mln zł. Te grupy produktów będą wymagały dalszej obserwacji w kolejnych miesiącach. Dotychczasowe dane nie wskazują na nagły wzrost importu większości produktów rolnych uznawanych za wrażliwe. Nie oznacza to jednak, że wpływ umowy na polskie gospodarstwa można już jednoznacznie ocenić. W kolejnych kwartałach warto obserwować zarówno kierunki wymiany handlowej, jak i wykorzystanie unijnych mechanizmów ochronnych.
(rpf) Źródło: MRiRW
Zaloguj się lub załóż konto, Twoja nazwa zostanie automatycznie przypisana do komentarza.