fbpx
Zabieg wapnowania – czy to dobre rozwiązanie? fot. Adobe Stock

Zabieg wapnowania – czy to dobre rozwiązanie?

Napisał  Gru 18, 2022

Wapnowanie zwiększa wchłanialność składników odżywczych przez rośliny. Jest wskazane na polach, które mają podwyższony poziom kwasowości. Jeśli kwasowość pola będzie zbyt duża, to spowoduje niższą wydajność plonów, zmniejszeniem biodostępności czy choroby wśród roślin uprawnych.

Wapno w najlepszej postaci to wapno granulowane, które jest łatwiejsze w transporcie i w aplikacji na polu. Gleba o odczynie powyżej pH na poziomie 4,6 – 5,5 jest już zaliczana do kwasowych. Na takich glebach mogą być problemy z plonami kukurydzy, jęczmienia i innych roślin uprawnych.

Na czym polega proces wapnowania?

Wapnowanie pola to proces nawożenia gleby za pomocą wapna, który ma na celu zwiększenie jej pH oraz poprawienie jej struktury. Wapno to substancja chemiczna bogata w wapń i magnez, a także inne składniki mineralne, takie jak fosfor i potas. Gleby o obniżonym pH (kwaśne) mogą być uciążliwe w uprawie, ponieważ niektóre rośliny mogą mieć trudności z pobieraniem składników odżywczych z takiej gleby.

Wapnowanie polega na rozprowadzeniu wapna na powierzchni gleby lub w jej głębszych warstwach, aby zwiększyć jej pH do poziomu optymalnego dla roślin. Jest to szczególnie ważny zabieg w przypadku gleb o obniżonym pH, ponieważ może pomóc poprawić ich strukturę i zwiększyć ich zdolność do retencji wody oraz składników odżywczych.

Wapnowanie jako recepta na nadmierne zakwaszenie gleby

Wielu rolników zmaga się z problemem nadmiernego zakwaszenia ziemi na własnym polu uprawnym. Może to wynikać ze zbyt monotonnego prowadzenia tylko jednej uprawy, co prowadzi do wyjałowienia gleby lub braku jakiegokolwiek nawożenia. Nadmierne zakwaszenie gleby może prowadzić do wielu problemów z roślinami, takich jak:
- problemy z przyswajalnością pierwiastków - rośliny mogą mieć trudności z pobieraniem niektórych związków mineralnych, takich jak fosfor, żelazo i miedź,
- niższa wydajność - plony mogą być znacznie mniejsze, a uprawy bardziej podatne na choroby, jeśli w glebie zabraknie ważnych witamin i związków mineralnych,
- uszkodzenie systemu korzeniowego - kwaśny odczyn może uszkadzać system korzeniowy roślin, co jeszcze bardziej utrudni im pobieranie wody i niektórych pierwiastków,
- zmniejszenie biodostępności - oznacza, że kwaśne gleby zmniejszają absorbcję substancji pokarmowych przez ograniczenie ogólnej biodostępności.

Receptą na powyższe bolączki może być właśnie uzupełnienie poziomu wapna, które może przynieść wiele korzyści gospodarstwu. Warto pamiętać, że wapnowanie ma długofalowe skutki, ponieważ poprawia kondycję i strukturę chemiczno-biologiczną gleby nawet na kilka lat. Ocenia się, że mogą to być nawet 4 lata. Dodatkowo ten zabieg zabezpiecza glebę i przyszłe uprawy przed okresami suszy, przymrozków lub występowania trudnych warunków atmosferycznych.

Optymalna dawka wapna. Jaką ilość tego składnika można przeznaczyć na 1 ha pola?

Wapno to związek chemiczny, który jest dostępny pod różnymi postaciami. W przypadku transportu tego składnika na duże odległości trzeba jeszcze doliczyć koszty przewozu, a obecnie nie należą one do najtańszych. Maksymalna stawka za 100 km transportu to około 40 zł za każdą tonę ładunku.

Dlatego eksperci polecają zakup wapna w postaci granulowanej, które jest bardziej dostępne. Obecnie tona tego nawozu jest dostępna w cenie około 600 zł. Warto także zobaczyć, jakie jest jego zużycie przy różnych rodzajach upraw. Aby zachować stabilny odczyn pH, rolnicy uprawiający kukurydzę, pszenicę czy rzepak muszą użyć od 200 do 500 kg wapna na jeden hektar.

Warto także pamiętać o sposobie aplikacji tego składnika. Jego rozprowadzenie w postaci granulowanej jest najwygodniejsze, ponieważ wymaga użycia zwykłych rozsiewaczy do nawozu, a nie specjalistycznego sprzętu do materiałów sypkich.

Jakie są obecnie ceny za różne rodzaje wapna?

Ceny za różne rodzaje wapna mogą się znacznie różnić w zależności od regionu, dostępności i innych czynników. Oto kilka przykładów cen za różne rodzaje wapna:
- granulowane wysokoprocentowe – 0,35 zł/kg - jest to wapno pochodzenia kredowego, określane jako wysoko reaktywne,
- węglanowe CaO 52% - 0,40 zł/kg - wytwarzane przez reakcję wapna z dwutlenkiem węgla,
- węglanowo - magnezowe granulowane – 0,58 zł/kg - posiada w składzie 60% CaCO3 oraz 30% MgCO3. Wapno węglanowo - magnezowe jest często uważane za skuteczniejsze w poprawie struktury gleby i zwiększeniu jej zdolności do retencji wody niż inne rodzaje wapna.

Na rynku najtańsze są wapna, które są sprzedawane luzem. O cenie decyduje także odległość od kopalni, z której wydobywa się dany surowiec.

Jaki może być ubytek plonów w przypadku zakwaszenia gleby?

Gleby określane w fachowej literaturze jako stricte kwaśne mają pH na poziomie 4,6 – 5,5. Powyżej tych wartości występują już bardzo kwaśne ziemie, przy których spadek plonów może wynieść nawet 25%. Oczywiście dużo zależy od samej uprawy, która może różnie reagować na odczyn gleby. I tak najbardziej wrażliwy na kwaśność może być jęczmień, który powyżej pH 4 nie będzie w ogóle rosnąć. W przypadku kukurydzy można się spodziewać zmniejszenia plonów o więcej niż 50% przy pH na poziomie 4,5.

(rup) Michał Ziemski

Udostępnij: