fbpx
Choroby grzybowe zbóż - jak je zwalczać fot. Adobe Stock

Choroby grzybowe zbóż - jak je zwalczać

Napisał  Sty 05, 2023

Osoby uprawiające zboże doskonale zdają sobie sprawę z faktu, jakie spustoszenie w plonach sieją różnego rodzaju szkodniki i choroby grzybowe. Dzieje się tak, ponieważ choroba obniża powierzchnię asymilacyjną kłosów i liści, czego skutkiem jest nie tylko mniejsza ilość ziaren w kłosach, ale także stają się one bardziej zdrobnione.

 

Zadaniem osób uprawiających zboże jest zapewnienie dobrych warunków do wzrostu, natomiast czasami plany krzyżują choroby grzybowe zbóż. Jak z nimi walczyć? Warto zagłębić się w szczegóły i poznać najczęstsze rodzaje chorób, które dopadają zboża i przede wszystkim jak sobie z nimi poradzić.

Pszenica - jak ją chronić?

Straty w plonach uzależnione są od wielu czynników. Zależy to od konkretnego roku i przede wszystkim od panujących warunków atmosferycznych. Wielkość upraw w dużej mierze uzależniona jest od opadów deszczu. Oprócz warunków pogodowych na straty w plonach wpływają również takie czynniki jak rodzaj gatunku, odmiany, a także stosowane nawozy i preparaty powodujące szybszy wzrost zbóż.

Pszenica, czyli bardzo popularne zboże należy do grupy zbóż, które bardzo często są infekowane przez grzyby patogeniczne. Posiadając własną uprawę pszenicy, warto co 2-3 tygodnie dokonywać sprawdzania plonów Zwalczanie chorób grzybowych zbóż wcale nie jest tak łatwe, jak mogłoby się wydawać, natomiast ich szybkie wykrycie zwiększa szansę na wyleczenie całej uprawy. W początkowych fazach uprawy najczęściej występują choroby podstawy źdźbła -  zwiększona łamliwość, a także mączniak prawdziwy zbóż czy rdza żółta. Niestety coraz częściej pojawia się również septorioza paskowana liści. Warto przyjrzeć się bliżej tej chorobie, aby wiedzieć, jak skutecznie z nią walczyć.

Czym jest septorioza?

Generalnie rzecz biorąc septoriozy to grupa chorób grzybowych, które dotyczą nie tylko roślin dziko rosnących, ale także roślin uprawnych. Niestety, ale brak reakcji na tego typu choroby powoduje znaczne straty w uprawach, dlatego warto wiedzieć, jak walczyć z chorobami grzybowymi zbóż. Septorioza to ogólna, zbiorcza nazwa wielu chorób grzybowych atakujących zboża, natomiast dzięki postępowi technologicznemu i szczegółowym badaniom możliwe jest określenie poszczególnych chorób. Na terenie naszego kraju można wyróżnić dwie z nich, które występują najczęściej.

Septorioza paskowana liści pszenicy - jest to choroba wywoływana przez grzyb  Mycosphaerella graminicola, która objawia się w postaci brunatno-żółtych, wydłużonych plam na liścieniach, liściach i łodygach. Na pytanie, jak walczyć z chorobami grzybowymi zbóż nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ można to czynić na wiele sposobów.  W momencie gdy septorioza postępuje plamy, zaczynają zmieniać kolor z brunatno-żółtego na białe lub szare, przy czym należy zwrócić również uwagę na fakt, iż na liściach pszenżyta oprócz plam dodatkowo pojawia się ciemna obwódka dookoła nich. Niestety, ale septorioza jest chorobą grzybową, która dotyka upraw przez cały ich okres wzrostu, a najbardziej groźna jest po infekcji liści flagowych. Liście dotknięte chorobą po niedługim czasie zasychają i obumierają, czego skutkiem jest zmniejszenie liczby ziaren w stosunku do roślin zdrowych.

Septorioza - zwalczanie

Aby rozpocząć skuteczne zwalczanie, należy dobrze rozpoznać choroby grzybowe zbóż. Jak z nimi walczyć? Przede wszystkim trzeba przeprowadzić odpowiednie rozeznanie, aby nie pomylić septoriozy z innymi chorobami, które atakują zboża. To bardzo istotne, ponieważ w przypadku błędnego rozpoznania choroby i użycia niewłaściwego preparatu może skutkować wykształceniem odporności krzyżowej na fungicydy. Po wielu przeprowadzonych badaniach udało się ustalić, że zwalczanie chorób grzybowych jest skuteczne przy użyciu fungicydów zawierających więcej niż jedną substancję czynną. Najlepiej, gdy tego typu działania czynione są jesienią w momencie, gdy plony są w fazie krzewienia. Jeśli w 40/50% badanych plonów występują symptomy septoriozy, wtedy niezbędne jest przeprowadzenie oprysku.

Septorioza jest dość popularną chorobą grzybową zbóż, dlatego bardzo istotna jest profilaktyka. Grzyby, które wywołują chorobę, przenoszone są głównie przez krople wody, a na resztkach pożniwnych zimują, także warto zwracać na to uwagę. Rozwiązaniem na tego typu rozprzestrzenianie się choroby jest dokładne i głębokie zakopywanie resztek pożniwnych - utrudnia to grzybom wykształcanie zarodników i ich rozwój. Bez zachowania takiej profilaktyki występują choroby grzybowe zbóż. Zwalczanie to proces ciągłego sprawdzania plonów i bardzo istotny jest szybki czas reakcji.

Do kolejnych sposobów skutecznego zwalczania septoriozy można zaliczyć opryskiwanie resztek roślinnych roztworem mocznika - jest to pomocne w procesie rozwoju bakterii, które rozkładają te resztki. Czasami zdarza się tak, że wyżej wymienione sposoby nie są skuteczne, natomiast może to zależeć od rodzaju uprawy. W sytuacji, gdy choroby grzybowe tego typu są powtarzalne, warto rozważyć zmianę odmiany zbóż na bardziej odporne. Bagatelizowanie problemów i chorób grzybowych bardzo często kończy się dużymi stratami, dlatego warto nieustannie monitorować obecny stan plonów.

(rup)

Udostępnij: