-0.8°C

Choroby ziemniaka w okresie przechowywania fotolia

Choroby ziemniaka w okresie przechowywania

Napisał  Gru 05, 2018

Porażenie bulw chorobami przechowalniczymi jest najbardziej dotkliwe gospodarczo, gdyż wpływa na wzrost strat, obniżenie jakości oraz zmniejszenie wartości nasiennej sadzeniaków.

Najczęściej występującymi chorobami w czasie przechowywania jest zaraza ziemniaka oraz zgnilizny: sucha, mokra i mieszana.

Zaraza ziemniaka
Wywoływana jest przez grzyba, porażającego część nadziemną rośliny oraz bulwy. Bulwy, które są zainfekowane, mogą gnić w polu, jednak jeśli infekcja nastąpiła w końcowym okresie wegetacji, to gnicie może ujawnić się dopiero podczas przechowywania.

Na powierzchni bulw występują wtedy purpurowo-ołowiane plamy, a na przekroju widać rdzawe, twarde nacieki, które wnikają w głąb miąższu rośliny.

To, jak duże są straty uzależnione jest od terminu wystąpienia i nasilenia choroby, warunków pogody w końcowym okresie wegetacji oraz odporności odmiany. Często zdarza się, że bulwy chore ulegają wtórnemu porażeniu sprawcami innych chorób (grzybami i bakteriami).

Skuteczna ochrona plantacji w okresie wegetacji zapobiega porażeniu bulw. Przestrzegając zasad prawidłowego przechowywania, a szczególnie dbając o jak najszybsze osuszenie bulw we wstępnej pierwszej fazie składowania oraz systematyczne wietrzenie, wpływa znacząco na poprawę trwałości przechowalniczej.

Sucha zgnilizna
To jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób grzybowych pojawiających się w okresie przechowywania ziemniaka. Źródłem infekcji jest gleba i gnijące bulwy. Grzyby wywołujące tę chorobę atakują bulwy Tam gdzie ziemniaki zostały uszkodzone mechanicznie, a także w miejscach porażonych innymi patogenami, czyli np. zarazą ziemniaka.

Bardzo głębokie uszkodzenia miąższu (więcej niż 5 mm) sprzyjają rozwojowi tej choroby. W czasie przechowywania sucha zgnilizna rozwija się bardziej w środowisku podwyższonej temperatury. Na powierzchni porażonej bulwy tworzy się grzybnia o różnym zabarwieniu. Wewnątrz widoczne są suche szczeliny, wypełnione jasną grzybnią. Chore bulwy wysychają, mumifikują się lub rozpadają.

Bardzo ważne jest aby unikać uszkodzeń mechanicznych w czasie zbioru, transportu i sortowania, co może ograniczyć rozwój suchej zgnilizny. Warto pomyśleć o uprawie odmian odpornych na uszkodzenia mechaniczne i porażenie grzybami z rodzaju Fusarium.

Mokra zgnilizna
Choroba bakteryjna wywołana przez bakterie, głównie z rodzaju Erwinia. Do zakażenia dochodzi najczęściej w polu. Zakażone bulwy pochodzą spod roślin, które wykazywały objawy czarnej nóżki w końcowym okresie wegetacji. Porażone bulwy są źródłem infekcji zarówno bulw uszkodzonych jak i porażonych innymi patogenami np. zarazą ziemniaka w czasie zbioru, transportu, sortowania i przechowywania.

Choroba rozwija się intensywniej w warunkach podwyższonej temperatury i wilgotności powietrza, zwiększonego stężenia CO2 w atmosferze. Ma to zazwyczaj miejsce w źle wietrzonych pryzmach ziemniaczanych np. kopcach tradycyjnych. Gnicie rozpoczyna się zazwyczaj od przetchlinek, a następnie cała bulwa w szybkim tempie jest porażana i zmienia się w miękką, cuchnącą masę.

Zapobieganiu tej choroby sprzyjają: wysadzanie zdrowych sadzeniaków, usuwanie roślin wraz z bulwami z plantacji porażonych czarną nóżką (selekcja negatywna), niedopuszczanie do przechowywania bulw uszkodzonych i z objawami mokrej zgnilizny, wybór odmiany o podwyższonej odporności na porażenie bakteriami oraz przestrzeganie zasad prawidłowego przechowywania.

W praktyce jednak, w czasie przechowywania, rzadko dochodzi do infekcji wywołanych przez jednego patogena. Najczęściej gnicie bulw jest wynikiem wniknięcia do miąższu kilku patogenów. Infekcja mieszana spowodowany przez grzyby i bakterie powoduje znacznie wyższe straty niż pojedyncze infekcje. Najprawdopodobniej oba te patogeny stymulują swój rozwój. Stymulujący wpływ na rozwój zgnilizn mieszanych mają również warunki przechowywania tj. podwyższona wilgotność i wzrost stężenia CO2 w atmosferze.

Ze względu na duże straty spowodowane rozwojem chorób przechowalniczych, zwalczanie oraz zapobieganie ich rozwojowi, powinno stać się głównym elementem kompleksowej uprawy, zbioru, obróbki i przechowywania ziemniaków. Bardzo duży wpływ na rozwój chorób wywierają uszkodzenia mechaniczne, które sprzyjają rozwojowi wszystkich chorób przechowalniczych i odporność genetyczna odmiany na porażenie bulw patogenami.

Jeśli wybierzemy do uprawy odmiany o podwyższonej odporności na choroby i dobrej przydatności do długotrwałego przechowywania oraz przestrzeganie zasad prawidłowego przechowywania, to możemy się spodziewać na ograniczenia strat w okresie przechowywania ziemniaka.

(rup) pm / źródło: PIORIN (PIB)

reklama reklama reklama reklama reklama