1.7°C

Szkodniki, patogeny ziemniaków – system ochronny fot. Paweł Pąk

Szkodniki, patogeny ziemniaków – system ochronny

Napisane przez  Sie 28, 2018

W wielu rejonach Polski, gdzie uprawia się ziemniaki mogą one zostać porażone przez liczne choroby i szkodniki – agrofagi. Dlatego też warto się zastanowić w jaki sposób walczyć z takim przeciwnikiem.

Na samym początku istotne jest rozpoznanie choroby czy też ustalenie szkodnika, który zaatakował nasze uprawy. W takiej sytuacji przydatny byłby głos specjalisty lub jeśli nie ma czasu na poszukiwanie odpowiedniej osoby, warto sprawdzić potencjalne zagrożenie w Atlasie Chorób Roślin.

Można w nim znaleźć zdjęcia z przykładowym porażeniem oraz opis objawów wraz z metodą zwalczania. Jeśli to nie wystarczy, można sięgnąć po pomoc do Metodyki Integrowanej Ochrony Ziemniaka Instytutu Ochrony Roślin, która jest dostępna na stronie internetowej w formie pliku PDF.

Jest o tyle godny polecenia, gdyż zawiera w swojej treści cenne informacje na temat najliczniej występujących w Polsce chorób i szkodników w trakcie uprawy ziemniaków. Jest tak zwanym kompendium dla producentów.

Po ustaleniu występującej choroby czy też szkodnika, przychodzi czas na poszukanie właściwej metody, w celu pozbycia się patogenezy z upraw.

Jeśli są Państwo przed ustaleniem diagnozy lub w jej trakcie, poniżej przedstawiono w dużym skrócie potencjalnie pojawiające się choroby oraz szkodniki w czasie uprawy ziemniaków wraz z proponowaną metodyką przywrócenia zdrowotności roślinie.

Co istotne, to atak ze strony patogena może nastąpić w części nadziemnej, jak i może on porazić bulwy ziemniaka.

Na jakie choroby są narażone ziemniaki w Polsce?

Szacuje się, że najliczniej są one porażone przez zarazę, alternariozę, czarną nóżkę, mokrą zgniliznę, parchę zwykłą i srebrzystą, antraknozę, suchą zgniliznę bulw, ryzoktoniozę – związaną z korzeniami, rdzawą plamistość, pustowatość bulw, smugowatość i liściozwój.

Porażenia roślin są ściśle uzależnione od temperatury oraz poziomu uwilgotnienia gleby, jak i czasem mogą być związane z niedożywieniem rośliny, zaatakowaniem przez wirusy, nieodpowiednim składem gleby – lekkie, piaszczyste, ciężkie –, nie właściwym poziomem nawożenia azotem, uprawą po warzywach i łubinie oraz opóźnieniem zbioru bulw po desykacji.

Jak walczyć z chorobą?

W zależności od pojawienia się choroby można wybrać metodę agrotechniczną, hodowlaną oraz chemiczną. Każda z wyżej wymienionych chorób posiada inne wymagania środowiskowe, dlatego też i metoda powinna zostać właściwe dobrana, w celu zwiększenia efektywności.

Czasem wystarczą zabiegi mechaniczne, a czasem niestety wymagania mogą być dużo wyższe i wtedy należy zastosować więcej niż jeden zabieg. Przykładem wielopłaszczyznowego działania jest walka z chorobą zwaną czarną nóżką, przy której należy zastosować działania mechaniczne, hodowlane oraz chemiczne, aby skutecznie się z nią rozprawić – z agrotechnicznych, m.in.: prawidłowe zmianowanie, wybór zdrowego i kwalifikowanego materiału siewnego, nawożenie mineralne i organiczne dostosowane do potrzeb odmiany, optymalny termin sadzenia; z hodowlanych: uprawa odmian o podwyższonej odporności; z chemicznych: działanie fungicydów miedziowych.

Które szkodniki spędzają sen z powiek polskim rolnikom w uprawie ziemniaków?

Na pierwszym miejscu plasuje się stonka ziemniaczana, która atakuje uprawy od ponad 50 lat. Przy czym od kilku lat jej rola maleje, a zaczyna wzrastać znaczenie szkodników glebowych – drutowców, pędraków, rolnic, leni i mszyc, które są wektorami wirusów chorobotwórczych. Także można zaobserwować coraz większy udział w atakach na uprawy ziemniaków nicieni – mątwika ziemniaczanego, mątwika agresywnego i niszczyka ziemniaczaka.

W jaki sposób unicestwić nieproszonych gości?

Jeśli na polu pojawią się drutowce, pędraki, rolnice lub stonka ziemniaczana, z nie chemicznych metod powinny pomóc odpowiednie działania agrotechniczne: terminowe przeprowadzenie podorywek i orki, unikanie uprawy ziemniaków po ugorach lub wieloletnich uprawach, płodozmian i niszczenie chwastów. W przypadku mszyc, należy pozbyć się chwastów, ograniczyć nawożenie azotem, ponieważ sprzyja on rozwojowi szkodników oraz zastosować izolację przestrzenną.

Odnośnie nicieni jest o wiele więcej metod agrotechnicznych, które w dużym stopniu ograniczą ich rozwój, m.ni.: usuwanie samosiewów ziemniaka, używanie przefermentowanego obornika, wczesne sadzenie ziemniaków jako roślin pułapkowych.

Pozostałymi metodami, które uważa się za skuteczne w walce z niechcianymi gośćmi są, wybór odpornej odmiany oraz preparaty biologiczne lub chemiczne. Przede wszystkim na rynku dostępne są odmiany mątwikoodporne, które należy uprawiać w rejonach o podwyższonym zagrożeniu ze strony tych szkodników. Kolejno warto pamiętać, że przy wyborze odmiany powinno się kierować warunkami klimatycznymi danego siedliska oraz łączyć to ze stworzeniem optymalnych warunków dla wzrostu i rozwoju roślin.

Do skutecznych preparatów biologicznych służących zwalczaniu pasożytów są środki zawierające w swoim składzie szczep bakterii Bacillus Thuringiensis – akurat te środki służą do zwalczania stonki ziemniaczanej, natomiast istnieje wiele innych, które służą pomocą w walce z pozostałymi szkodnikami upraw ziemniaków.

Na rynku również jest dostępna szeroka gama środków chemicznych – fosforoorganiczne, karbaminiany, karboksamidy, neonikotynoidy, pyretroidy i inne –, które są nieocenione w zwalczaniu powyższych niszczycieli ziemniaków. W celu dbania o nasze środowisko, warto pamiętać, że należy się z nimi obchodzić ostrożnie i stosować zgodnie z zaleceniami producenta.

(rup) Anna Bluszcz 

reklama