0.6°C

Jak ocenić jakość i skład chemiczny słomy fot. Paweł Pąk

Jak ocenić jakość i skład chemiczny słomy

Napisał  Wrz 30, 2018

Ilość produkowanej przez zboże słomy ulega znacznym wahaniom sezonowym i jest to spowodowane działaniem czynników środowiskowych, agrotechnicznych, a także ingerencją człowieka w cechy osobnicze gatunku.

Skład chemiczny słomy jest istotnym czynnikiem, który decyduje o potencjalnym kierunku jej wykorzystania.

Ocenę jakości słomy przeprowadza się na podstawie:
- struktury głównych części budowy,
- składu elementarnego,
- zawartości składników organicznych i mineralnych.

W składzie elementarnym słomy dominują dwa pierwiastki, tj. węgiel (40-48%) i tlen (36-45%). Pozostałe składniki jak wodór (5,3-6,4%), azot (0,3-1,1%), chlor (0,1-0,6%) oraz siarka (<0,2%) ulatniają się w trakcie spalania w postaci gazowej do atmosfery.

Skład mineralny
Udział składników mineralnych, które określa się jako popiół, waha się od 2% do 9% suchej masy. Warto pamiętać, że słoma zbóż typu C3 pozostawia więcej popiołu niż C4. Co więcej, liście pozostawiają go więcej niż źdźbła oraz rośliny uprawiane na glebach żyznych, wytworzonych z glin. Z kolei za mniejszą ilość powstałego ze spopielonej masy roślinnej popiołu odpowiada opóźnienie terminu zbioru.

Skład chemiczny popiołu:
- CaO (tlenek wapnia) 19%
- K2O (tlenek potasu) 25%
- MgO (tlenek magnezu) 5%
- P2O5 (tlenek fosforu) 6%
- SiO2 (tlenek krzemu) 36%
- pozostałe 9%

Dominującymi pierwiastkami są krzem i potas, które wraz z wapniem tworzą 75-80% masy. Ponadto, znaczny udział tlenków metali zasadowych (K, Na, Ca) sprawia, że popiół może być materiałem odkwaszającym glebę.

Skład organiczny

Liczy się tutaj procentowa zawartość celulozy, hemicelulozy, ligniny i białka, gdzie ich ilość mieści się w następujących zakresach: 30-45%, 15-30%, 15-20% oraz 4-9%. Jednak należy pamiętać, że to celuloza i hemicelulozy są podstawowymi składnikami słomy zbóż stanowiąc około 75% jej suchej masy. Z przydatnych informacji ilość związków organicznych, które są obecne w słomie, zależy od właściwości gatunkowych i budowy źdźbła. Słoma zawiera także od kilku do kilkudziesięciu procent wody.

Procentowy udział wody w słomie zbóż
W fazie pełnej dojrzałości zbóż jej zawartość kształtuje się na poziomie 10%.

Powyższa wartość odpowiada udziałowi tzw. wody związanej i podlega niewielkim odchyleniom między gatunkami, a mianowicie:
- w jęczmieniu i owsie udział ten waha się od 8 do 13%,
- w pszenicy od 7,5 do 13%,
- w życie od 6 do 10,5%.

(rup) Anna Bluszcz
Doktorantka III roku
Katedra Mikrobiologii Ogólnej i Środowiskowej
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

reklama reklama reklama reklama reklama