fbpx

Burak cukrowy wymagania: klimatyczne, glebowe i nawozowe

Napisał  Paź 20, 2021

Burak cukrowy jest jedną z najpopularniejszych roślin przemysłowych w Polsce. Jego uprawy dotyczą przede wszystkim produkcji cukru, dlatego również uprawa powinna mieć na celu maksymalizację zgromadzenia cukru w korzeniach. Dlatego okres sadzenia czy rodzaj gleby odgrywają bardzo dużą rolę we wzroście rośliny.

1. Burak cukrowy - wymagania klimatyczne

2. Burak cukrowy - wymagania glebowe

3. Burak cukrowy - wymagania nawozowe

Burak cukrowy - wymagania klimatyczne

Burak cukrowy jest rośliną, która jest charakterystyczna dla klimatu umiarkowanego. Nie wymaga szczególnie wysokich temperatur i dobrze wzrasta w granicach 12-16 st. Celsjusza. Żeby uzyskać najlepsze warunki dla wzrostu buraka, w różnych regionach kraju sadzi się go w innych okresach. Jest to koniec marca dla zachodu Polski, w innych rejonach państwa może to być także połowa kwietnia.

Burak cukrowy jest uprawiany w miejscach ciepłych, jednak nieszczególnie wilgotnych. Ma niski współczynnik transpiracji, zwłaszcza porównując go z innymi uprawami w naszym regionie świata. Jego zapotrzebowanie na wodę to zaledwie 350-450 l/kg s.m. Jego zbiory następują po okresie wegetacji trwającym około 200 dni - mniej więcej na przełomie sierpnia i września. To istotne, ponieważ w tym czasie dni nadal są ciepłe, jednak noce już chłodne. To bardzo istotne dla buraków, ponieważ wysoka amplituda dobowa sprzyja produkcji cukru w korzeniach rośliny.

Dobre nasłonecznienie sprzyja wzrostowi buraka cukrowego, a także zwiększa wydajność gromadzenia cukru w jego korzeniach. W Polsce zwykle panuje słabe nasłonecznienie i dość częste opady, dlatego korzenie zawierają zwykle średnią ilość sacharozy, jednak bulwy są stosunkowo spore.

Trzeba pamiętać, że burak jest wrażliwy na niskie temperatury, zwłaszcza przymrozki. Co prawda rozeta chroni roślinę przed chłodem, jednak po pierwsze korzenie są wrażliwe już na temperaturę -1 st. Celsjusza, to po drugie same liście umierają w temp. -5 st. Celsjusza.

Burak cukrowy - wymagania glebowe

Burak daje duże i dobrej jakości plony, kiedy sadzi się go w glebach żyznych i pełnych substancji próchnicznych, bogatych w składniki mineralne i niekwaśnych. Najlepiej sprawdzą się gleby głębokie, które mają uregulowane stosunki wodno-powietrzne, ponadto muszą się charakteryzować dobrymi właściwościami fizycznymi. Dzięki temu przenikanie powietrza i wody w głąb warstwy ornej nie jest utrudnione.

Gleba powinna mieć właściwości umożliwiające magazynowanie wody. Dobrze kiedy nagrzewają się szybko w okresie wiosennym, jednak są także odporne na zamulania i zaskorupianie. Najważniejsze jest to, żeby podłoże było przygotowane do wczesnego wejścia na pole. Ponadto burak cukrowy może być uprawiany w glebach lekkich o podglebiu glinowym oraz średnich i ciężkich przy dużej ilości próchnicy.

Buraki cukrowe dają najlepszy plon na glebach zasadowych, których pH oscyluje w okolicach 8,3-8,5, choć wysoki plon może być uzyskany także w przypadku gleb o obojętnym pH (w okolicach 6,5). Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że odczyn podłoża nie może być nadto kwaśny, ponieważ w tym przypadku bakterie nitryfikacyjne będą się gorzej rozwijać, a odpowiadają one za usuwanie niekorzystnych dla buraka związków chemicznych. Ponadto zbyt zasadowe gleby zmniejszają przyswajanie żelaza, manganu, boru i magnezu, czyli pierwiastków potrzebnych do uzyskania dobrej jakości i wielkości plonu.

Warto dodać, że dobry plon można przewidzieć poprzez dobrze rozwijającą się rozetę liściową. Natomiast korzenie będą się lepiej rozwijać, jeśli w pobliżu rośliny nie będą znajdować się przeszkody pokroju kamieni czy podeszwy płużnej bądź piasku.

W przypadku upraw buraka stosuje się przedplony w postaci różnego rodzaju zbóż, przede wszystkim pszenicy i żyta. Dobrym przedplonem jest także groch czy wyka, które sprawiają, że gleba jest pozbawiona chwastów, dobrze nawilgocona i zawiera sporo azotu. Trzeba w tym przypadku uważać jednak na szkodniki. Z drugiej strony sam burak może zostać odpowiednim przedplonem dla innych roślin, głównie zbóż - jęczmienia i pszenicy jarej. Ze względu na swoje właściwości, burak powinien być uprawiany co około pięć lat.

Burak cukrowy - wymagania nawozowe

Często ciężko sadzić buraki na glebie “idealnej”, dlatego nieraz konieczne jest nawożenie. Jest ono szczególnie potrzebne w przypadku podłoża silnie zasadowego. Standardowo w rolnictwie używa się 50-70 kg/ha dawki azotu, a także 100 kg K2O/ha przed sadzeniem roślin. Później, a więc w okresie wegetacyjnym najlepiej zapewnić nawóz mineralny w postaci 100 g B/ha. Należy również pamiętać o nawozach organicznych, czyli przede wszystkim stosowaniu obornika, który zapewnia burakom właściwe mikroelementy, jednak z wyłączeniem boru.

Burak cukrowy - optymalny termin siewu

Przypominamy, że optymalny termin siewu buraków cukrowych jest uzależniony od rejonu Polski. Jako pierwsi w roku siew buraka cukrowego mogą wykonać rolnicy z południowo-zachodniej części kraju - jest to przełom marca i kwietnia. Następnie siewniki wyjadą na pola Polski centralnej, a w drugiej połowie kwitnia jako ostatni siew buraka cukrowego przeprowadzą gospodarze z Polski północno-wschodniej.

(rup)

Udostępnij: