fbpx
Kiedy siać żyto jare i ozime? fot. Adobe Stock

Kiedy siać żyto jare i ozime?

Napisał  Mar 31, 2022

Żyto w swej naturze posiada bardzo dużą tolerancję na warunki glebowo-klimatyczne, co sprawia, że zajmuje ono szczególną rolę w strukturze zasiewów naszego kraju - jako najbardziej charakterystyczne zboża polskich krajobrazów. Niestety, ten typ zasiewu coraz częściej zanika. Sposobem na zapobieganie temu zjawisku są coraz to nowsze kierunki użytkowania żyta.

 

W dzisiejszych czasach uprawy ukierunkowane są głównie na cele pastewne, zaś sama odmiana żyta dobierana jest w zależności od oczekiwanych wielkości plonu.

Gdzie siać żyto?

Żyto jest bardzo wdzięcznym zasiewem - możesz uprawiać je, gdzie tylko chcesz, ponieważ nie ma ono szczególnych wymagań co do stanowisk uprawowych. Żyto zaczyna kiełkować już w temperaturze 2°C. Dzięki dużej mrozoodporności może wytrzymać w warunkach bezśniegowych, w których temperatura osiąga nawet do -25°C. Nie straszne są mu również wysokie temperatury wynoszące do aż 30°C. Jednak występowanie wyższych temperatur może skutkować zahamowaniem wzrostu żyta oraz skróceniem czasu trwania jego wegetacji.

Kolejnym atutem omawianego dziś żyta jest jego bardzo dobrze rozwinięty system korzeniowy. Umożliwia mu on pobieranie wody glebowej w wystarczających do przeżycia ilościach. Większe zapotrzebowanie na wodę, żyto wykazuje w okresie swojego wzrostu, tj. od okresu strzelania w źdźbło, aż do kwitnienia. Nie musisz również martwić się o rodzaj gleby, na której siejesz żyto - jest ono świetnie przystosowane do niższych warunków glebowych, ubogich w składniki pokarmowe. Żyto dobrze znosi również kwaśny odczyn gleby o pH od 4,5 do 6,5. Tak więc, pomimo nie najlepszych warunków bytowych jesteś w stanie uzyskać dobry jakościowo plon ziarna.

Zapewne wiesz, że głównym celem uprawy żyta jest ziarno - to właśnie ono umożliwia uzyskanie mąki potrzebnej do produkcji chleba. Dodatkowo otręby żyta są jednym ze składników pasz dla zwierząt. Co ciekawe, w skali światowej ponad połowa zbiorów żyta przeznaczona jest właśnie na cele pastewne.

Kiedy siać żyto?

Terminy siewu żyta zależne są od jego rodzaju. Może być ono ozime lub jare. Choć różnice pomiędzy nimi nie są znaczące, warto wiedzieć, jak rodzaj żyta przedkłada się na czas jego wysiewu.

Żyto ozime - kiedy siać?

W przypadku żyta ozimego warto pamiętać, że wczesny siew pozwala na efektywniejsze jego plonowanie. Im wcześniejszy termin, tym mniejsza norma wysiewu żyta ozimego. Nie zaleca się jednak zbyt wczesnego siewu, z uwagi na zwiększone ryzyko nadmiernego rozwoju liści oraz zagęszczenia roślin. Taka sytuacja może bowiem doprowadzić do zwiększonej podatności na choroby, zwłaszcza grzybowe. Jeśli jednak chcesz rozpocząć siew dosyć wcześnie, zaopatrz się w odmiany, które krzewią się niezbyt intensywnie, są odporne na wyleganie, a także szybko zaczynają strzelać w źdźbło na wiosnę - są to np. odmiany populacyjne lub hybrydowe.

Staraj się nie opóźniać niepotrzebnie siewu - musisz zapewnić swoim roślinom od 45 do 55 dni wegetacji jesiennej, aby mogły się prawidłowo rozwijać. Największe i najlepsze jakościowo plony osiągniesz w sytuacji, gdy żyto skończy swoje krzewienie w okresie jesiennym przed zakończeniem wegetacji, w temperaturze 6-8° C. Można więc łatwo wywnioskować, że optymalny termin siewu żyta wynosi zaledwie 10-15 dni. Termin ten zależy również od regionu naszego kraju, w którym planujesz odbyć siew. Najwcześniej tj. w okresie 5-15 września sieje się żyto w północno-wschodniej Polsce. Najpóźniej z kolei w Polsce północno-zachodniej - od 20 września do 5 października.

Terminy siewu w pozostałych rejonach Polski kształtują się następująco:
- Polska wschodnia - 10-25 września,
- Polska centralna - 15-25 września,
- Polska zachodnia - 20-30 września.

Dotrzymanie owych terminów wysiewu wpływa w znacznym stopniu na zimotrwałość Twoich roślin, a także zapewni Ci wysokie i dobre jakościowo plony. Pamiętaj, że ilość wysiewu zależy od odmiany sianego żyta, warunków glebowych oraz oczywiście od jego terminu. Co ważne, w przypadku opóźnienia siewu zachowaj następującą proporcję - opóźnienie siewu o 10 dni wymaga zwiększenia obsadu i wysiewu o 10 procent.

Żyto jare - kiedy siać?

W przypadku żyta jarego sytuacja wygląda całkiem podobnie - im wcześniejszy siew, tym lepsze wykorzystanie potencjału plonowania żyta. Tutaj jednak warto wiedzieć, że żyto jare wymaga bardzo wczesnego siewu. Termin wyznacza się na III dekadę marca oraz I dekadę kwietnia.

W przypadku tej żyta jarego terminy również zależne są od regionu Polski i przedstawiają się następująco:
- Polska południowo-zachodnia oraz zachodnia - 15-25 marca,
- Polska centralna i południowa - 20-30 marca,
- Polska wschodnia i północna - 25 marca - 5 kwietnia,
- Polska północno-wschodnia - 1-10 kwietnia.

Żyto jare charakteryzuje się dużą mrozoodpornością - wpływa to na możliwość wcześniejszego, ale też bardzo późnego wysiania go. Tak więc, przy dobrych warunkach pogodowych i klimatycznych możesz rozpocząć wysiew już w lutym lub na początku marca. W przypadku późniejszego wysiewu, możesz dokonać go nawet w maju - pamiętaj jednak, że im późniejszy siew, tym mniejsze plony. Aby dowiedzieć się więcej na temat wysiewu żyta oraz jego rodzajów, koniecznie sprawdź pozostałe artykuły na naszym portalu.

(rup)

Udostępnij:

Skomentuj