fbpx

Rolnictwo plantacyjne - na czym polega, cechy, gdzie występuje?

Napisał  Maj 28, 2022

Rolnictwo to niezwykle zróżnicowany dział gospodarki. Jest to sektor mający największy wpływ na środowisko naturalne, którego początki sięgają jeszcze czasów neolitu. Na przestrzeni tysięcy lat, rolnictwo całkowicie ewoluowało, podzieliło się na spełniające różne funkcje i zależności typy, uskuteczniło chemizację, wprowadziło mechanizację prac polowych i stało się jedną z podstawowych form zarobku dla dużej grupy społeczeństwa. To właśnie te cechy przypisuje się tzw. rolnictwu rynkowemu, którego jednym z odłamów jest rolnictwo plantacyjne.

Co to jest rolnictwo plantacyjne? Źródła powstania

Aby zrozumieć genezę i główną ideę rolnictwa plantacyjnego, należy najpierw poznać, co leży u źródeł jego powstania. W większości typologii rolnictwo plantacyjne jest uważane, jako jedna z form rolnictwa rynkowego. To w swoich działaniach dąży do maksymalnego zysku poprzez intensyfikację produkcji rolnej i jak sama nazwa wskazuje, stawia za cel produkcję jak największej ilości określonych roślin, które potem będzie można wystawić na rynek zagraniczny. Istotnym elementem jest również kwestia doboru odpowiednio zmechanizowanego sprzętu rolniczego, który minimalizuje koszty produkcyjne.

Rolnictwo plantacyjne funkcjonuje na zasadzie systemu monokultury, który polega na usprawnianiu jednego, określonego gatunku przez kilka lat na jednym obszarze. Innymi słowy, jeśli na danym obszarze rolniczym występuje obszerna, wieloletnia produkcja jednego gatunku, to mamy do czynienia właśnie z monokulturą. Rolnictwo plantacyjne jest wyspecjalizowane w produkcji konkretnych roślin i przeznaczone w znakomitej większości na zagraniczne rynki.

Na czym polega rolnictwo plantacyjne?

Rolnictwo plantacyjne jest zazwyczaj utożsamiane z uprawami działającymi zgodnie z rozwijającym się sektorem technologicznym. Wysoki stopień mechanizacji prac polowych na etapie produkcyjnym oraz obfite nawożenie terenów z zastosowaniem środków chemicznych ma prowadzić do jak największej intensyfikacji produkcji. Celem tych działań jest dostarczenie określonych towarów na rynek zagraniczny. Najczęściej hodowanymi w ten sposób gatunkami są m.in.: bawełna, herbata, kawa, trzcina cukrowa czy kakaowiec.

Rolnictwo plantacyjne cechy

Ten typ rolnictwa posiada szereg cech, które odróżniają go na tle innych typologii.

Pierwszą z nich jest duża powierzchnia gospodarstw, na których produkuje się dane gatunki. Przewaga wielkoobszarowych rynkowych gospodarstw rolnych łączy się najczęściej z wyspecjalizowanymi plantacjami, co prowadzi do osiągania dużych zbiorów. Wysoka wydajność produkcji wymaga jednak dużych nakładów finansowych, a to ogranicza ich zakres występowania głównie do grupy zamożnych obywateli danego państwa lub zagranicznych przedsiębiorstw

Kolejną cechą rolnictwa plantacyjnego jest uprawianie jednego gatunku przez wiele lat na danym obszarze, czyli wspomniana wcześniej monokultura. Niestety, ta forma działań jest szkodliwa dla gleby, ponieważ pozbawia ją składników odżywczych, tym samym narażając na erozję i wyjałowienie.

Charakterystyczna dla tej formy rolnictwa chemizacja gleby, jest bardzo często konieczna ze względu na ciągłe występowanie określonego szkodnika, który nie znika poprzez działalność rolniczą opartą na systemie monokultury.

Dążenie do absolutnej maksymalizacji zysku, to kolejna z cech, która negatywnie wpływa na środowisko naturalne. Wysoka eksploatacja gleby, mnogość korzystania z nawozów i antybiotyków, skutecznie niszczy wiele gatunków flory.

Rolnictwo plantacyjne - gdzie występuje?

Rolnictwo plantacyjne występuje najczęściej w strefie międzyzwrotnikowej Ameryki Łacińskiej, Azji oraz Afryki. Mimo wzmożonej produkcji danego gatunku nie przyczynia się znacząco do poprawy jakości wyżywienia mieszkańców danego terenu. Jest to uwarunkowane przeznaczeniem towarów na eksport. Plantacje nastawione są na produkcję gatunków, które później trafią na rynek zagraniczny. Dlatego ta forma rolnictwa nie wpływa pozytywnie chociażby na poziom głodu występujący w wielu krajach afrykańskich.

Rolnictwo plantacyjne występuje również w Polsce i zazwyczaj dotyczy upraw opartych na produkcji zbóż. Przełomowym momentem był rozwój rolnictwa i gospodarki po II wojnie światowej. To właśnie wtedy na rynku zaczęły pojawiać się nawozy, antybiotyki i inne środki chemiczne przeznaczone do ingerencji w glebę. Nie występuje ono często, między innymi dlatego, że w Polsce dominują małe gospodarstwa, których powierzchnia nie przekracza 5 hektarów.

(rup)

Udostępnij: