fbpx
Pasze do karmienia zwierząt. Jakie są najbardziej optymalne sposoby przygotowania paszy? fot. Paweł Pąk

Pasze do karmienia zwierząt. Jakie są najbardziej optymalne sposoby przygotowania paszy?

Napisane przez  Gru 13, 2022

- Rolnicy zmieniają właściwości paszy, aby zwiększyć jej przyswajalność, strawność i atrakcyjność żywieniową dla zwierząt hodowlanych.
- Przyrządzanie pokarmu powinno uwzględniać wielkość rozdrabnianej paszy i najbardziej efektywne metody jej obróbki: mechaniczne, bijakowe lub w procesie rozgniatania.
- Parowanie, gotowanie czy prażenie to zabiegi zwiększające walory smakowe pożywienia i eliminujące drobnoustroje z paszy.
- Ważne jest również przechowywanie karmy dla zwierząt. Warto ją zabezpieczyć przed wilgocią i przed szkodnikami.

Jak wygląda podnoszenie wartości odżywczej paszy?

Zarówno ziarna zbóż, nasiona łubinu i inne rośliny, które są składnikiem paszy są pełne elementów antyodżywczych. Są to substancje chemiczne, występujące naturalnie w przyrodzie. Spożycie tych składników przez zwierzęta hodowlane nie tylko jest szkodliwe, ale przynosi wiele niekorzystnych efektów:

  • zmniejsza bezpieczeństwo żywności,
  • sprawia, że zwierzęta jedzą mniejszą ilość paszy,
  • pogarsza smak paszy, przez co jest mniej atrakcyjna dla stada,
  • występuje obniżona produktywność - mięso i mleko od zwierząt jest tym samym gorszej jakości.

W celu zwiększenia przydatności paszy do spożycia, rolnicy stosują zabieg zwany obłuskiwaniem. Działając w ten sposób, można stosunkowo łatwo pozbyć się surowego włókna do wartości 1,5% objętości całej paszy. W ten sposób wartość energetyczna oczyszczonego pokarmu rośnie maksymalnie aż do 30%.

Dodatkowym zabiegiem, który zwiększa przyswajalność paszy jest mieszanie. W tym wypadku hodowcy używają mieszalniki pionowe i poziome. Te ostatnie są dokładniejsze, a jednocześnie droższe, dlatego warto je używać tylko w wypadku, gdy rolnik posiada duże stado i jest to bardziej ekonomiczne.

Przygotowanie paszy bezpośrednio do skarmiania zwierząt

Samo przyrządzenie paszy jest niezbędne, aby zwierzęta nie miały problemów z trawieniem i szybciej przybierały na masie. Dotyczy to głównie trzody chlewnej i bydła mięsnego. Podstawowymi zabiegami, które są niezbędne w procesie przygotowywania paszy, jest gniecenie oraz śrutowanie.

Jednocześnie sama pasza nie powinna być zmielona zbyt drobno, ponieważ taka konsystencja nie jest smaczna dla zwierząt. Dodatkowo powoduje zapylenie w chlewni lub oborze. Dlatego hodowcy stosują dokładne miary podczas rozdrabniania:

  • drobna śruta - od 0,2 – 1 mm,
  • średnia śruta - od 1 – 1,8 mm,
  • gruba śruta - od 1,8 – 2,6 mm.

Takie rozróżnienie znacznie ułatwia proces rozdrabniania zbóż lub roślin strączkowych na paszę. Kolejnym aspektem tego zabiegu jest wybór rozdrabniacza. W tym wypadku wyróżnia się dwie różne techniki, które są wykorzystywane przez współczesne urządzenia:

  • poprzez mechaniczne rozbicie ziaren – w tym wypadku niezastąpione są rozdrabniacze udarowe oraz walcowe.
  • w procesie rozgniatania lub rozrywania cząstek - wykorzystują je rozdrabniacze tarczowe.

W przypadku najbardziej profesjonalnego przygotowywania paszy najczęściej stosuje się śrutowniki bijakowe. To urządzenia, które zasysają ziarno z silosów i rozdrabniają je za pomocą uderzania bijaków.

Jakie zabiegi są niezbędne, aby poprawić jakość pokarmu dla zwierząt?

Rozdrabnianie paszy to nie jest jedyna metoda, która decyduje o jakości pożywienia dla zwierząt. Mimo zapewnienia optymalnej wielkości ziaren, w przestrzeni zajmowanej przez zwierzęta hodowlane wciąż dochodzi do zjawiska pylenia. Dlatego hodowcy zwilżają sypkie pasze, co wpływa pozytywnie na zdrowsze posiłki dla stada. Warto wymienić pozostałe sposoby, którym jest poddawana pasza dla zwierząt:

  • parowanie – ma na celu poprawę właściwości odżywczych, smaku oraz strawności pożywienia. Taki zabieg rolnicy wykonują najczęściej w przypadku ziemniaków, którymi karmią trzodę chlewną. Pod wpływem wysokiej temperatury skrobia, która znajduje się w kartoflach uwalnia się z łupin, dzięki czemu jest łatwiej przyswajalna,
  • prażenie - zmienią konsystencję paszy na bardziej kruchą, dodatkowo usuwa nieprzyjemne doznania zmysłowe. Pozostawia ciekawy aromat i smak zachęcający zwierzęta do spróbowania. Dużą zaletą prażenia jest fakt, że przyczynia się do eliminacji szkodliwych bakterii i mikroorganizmów,
  • tostowanie – to kolejny zabieg z użyciem wody. W tym wypadku pasza jest poddawana oddziaływaniu pary wodnej pod wysokim ciśnieniem. Działa to bardzo podobnie jak parowanie lub gotowanie – efektem jest usunięcie szkodliwych związków antyodżywczych i zwiększenie wartości pokarmu.

Mieszanki paszowe mogą być również uszlachetniane za pomocą bardziej zaawansowanych metod. Wśród nich można wyróżnić mikronizację, ekspandowanie czy ekstruzję.

Jak powinno się przechowywać paszę?

Samo przygotowanie pożywienia dla hodowli nie jest wystarczające, aby żywność była odpowiednio zabezpieczona. Równie ważne jest składowanie paszy w optymalnych warunkach. Praktycznym rozwiązaniem jest przechowywanie jedzenia dla zwierząt w bliskim sąsiedztwie paszarni, dzięki jego czemu transport nie powoduje dużych ubytków.

Pasze warto trzymać w szczelnych workach, które rolnik może przechowywać w suchym miejscu, z dala od wilgoci. Może do tego celu użyć drewnianych palet, aby worki nie miały bezpośredniej styczności ze zmarzniętą glebą.

Miejsce przechowywania paszy powinno być poddane wentylacji, aby uniknąć osadzania się wilgoci. Wielu hodowców zabezpiecza się również przed gryzoniami i innymi szkodnikami, czyszcząc i dezynfekując miejsca składowania.

(rzw) Michał Ziemski

Udostępnij: