fbpx
Od 6 stycznia 2023 roku hodowcy zwierząt rejestrują zdarzenia dotyczące zwierząt zgodnie z zasadami znowelizowanej ustawy. fot. Paweł Pąk

Zmiany w zasadach identyfikacji i rejestracji zwierząt

Napisał  Sty 07, 2023

> 6 stycznia 2023 roku weszła w życie nowa ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

> Od tego dnia paszporty bydła służyć będą wyłącznie w celu dokumentowaniu przemieszczeń zagranicznych, a aplikacja IRZplus jest teraz podstawową drogą informowania o zdarzeniach.

> Zmiany w związku z wprowadzeniem nowych przepisów dotyczą głównie katalogu gatunków objętych obowiązkiem ewidencjonowania, zasad i terminów dokonywania zgłoszeń, a także wyboru środków identyfikacji.

Celem znowelizowanej ustawy jest skuteczniejsze czuwanie nad dobrostanem zwierząt oraz walka z dotykającymi je  chorobami, w tym między innymi ptasią grypą czy afrykańskim pomorem świń.

Nowelizacja przepisów ma skutkować dostosowaniem polskiego prawa do regulacji obowiązujących w Unii Europejskiej, a sam system identyfikacji i rejestracji zwierząt jest kompatybilny m.in. z bazami danych Inspekcji Weterynaryjnej.

Rejestr zwierząt gospodarskich i siedzib stad w dotychczasowej postaci, zawierający dane dotyczące bydła, owiec, kóz i świń, przekształcono w komputerową bazę danych uzupełniony o informacje na temat nieewidencjonowanych do tej pory w Agencji gatunków: koniowatych, wielbłądowatych, jeleniowatych, a także drobiu.

Wraz z faktem poszerzenia zasobów, w nowych przepisach zawarto też inną definicję posiadacza, a w przypadku koniowatych mowa jest również o właścicielu, natomiast podstawową kategorią – w miejsce siedziby stada – stała się działalność. Obowiązkowi zgłoszenia mają cztery główne rodzaje działalności:
- siedziba stada, w przypadku, gdy: prowadzi się chów, hodowlę, wypas, miejsce gromadzenia, grupę tresowanych zwierząt, ich skup, obrót nimi, pośrednictwo w tym obrocie bądź cyrk objazdowy; organizuje się targi, wystawy, pokazy lub konkursy zwierząt; dokonuje się uboju tych pochodzących z innych siedzib w celu produkcji mięsa na użytek własny;
- rzeźnia;
- zakład drobiu;
- zakład przetwórczy lub spalarnia.

Odrębnym numerem oznaczono każdy z wymienionych rodzajów działalności, a posiadaczy zwierząt dotychczas nieewidencjonowanych przez Agencję zobowiązano – oprócz wystąpienia o nadanie statusu producenta – do zarejestrowania:
- siedziby stada koniowatych oraz zgłoszenia zwierząt w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy;
- siedziby stada jeleniowatych i wielbłądowatych nie później niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (również od tej daty posiadacze zwierząt mają 18 miesięcy na oznakowanie i zgłoszenie zwierząt);
- zakładu drobiu oraz dokonania zgłoszenia w komputerowej bazie liczby ptaków lub jaj wylęgowych w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Na zgłaszanie urodzeń i znakowanie zwierząt w zależności od gatunku obowiązują odrębne terminy.

7 dni iezmiennie nmają zajmujący się hodowlą bydła bydła na dokonanie obu czynności.

30 dni – to termin wysnaczony dla hodowców owiec i kóz na zgłoszenie urodzenia zwierzęcia i jego oznakowanie, jeśli matka była objęta wsparciem dobrostanowym.

W innym przypadku znakowanie owcy lub kozy musi nastąpić w terminie 30 dni od objęcia matki wsparciem – jednak nie później niż 180 dni od urodzenia potomstwa lub przed opuszczeniem przez nie siedziby stada, w której się urodziło.

Maksymalnie 9 miesięcy mają posiadacze zwierząt jeleniowatych i wielbłądowatych na dokonanie obu czynność.

Termin zmienił się w przypadku zgłaszania świń, bowiem nowe przepisy obligują ich posiadacza do poinformowania o urodzeniu i oznakowaniu tych zwierząt nie później niż 37 dni od zdarzenia.

Z kolei w przypadku koniowatych, na zgłoszenie urodzenia ustawa daje 3 miesiące, a opisu i identyfikacji musi dokonać właściwy związek hodowców koni w ciągu 12 miesięcy od urodzenia zwierzęcia.

Istotne jest też, że w przypadku wszystkich wymienionych gatunków o zdarzeniu innym niż urodzenie trzeba poinformować przed upływem 7 dni od jego wystąpienia. Wyjątkiem jest przypadek podejrzenia wystąpienia lub wystąpienia choroby zakaźnej u świń – wówczas na zgłoszenie są 2 dni.

- Zmiana przepisów pozwala na stosowanie tych środków identyfikacji, które zostały uwzględnione w unijnych przepisach: zwykłych i elektronicznych kolczyków lub opasek na pęcinę, kapsułek ceramicznych (bolusów), wszczepianych transponderów oraz tatuaży. Jest to uzależnione od kombinacji oznaczeń przypisanych konkretnym gatunkom zwierząt oraz oferty dostawców, którzy zostali wpisani na prowadzoną przez ARiMR listę. Oprócz tego dla użytkowników aplikacji IRZplus uproszczona została procedura zaopatrywania się w środki identyfikacji – informuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Obowiązek składania zgłoszeń wyłącznie drogą elektroniczną przy pomocy aplikacji IRZplus.  Nałożono od wejścia w życie ustawy na podmioty nadzorowane posiadające numer WNI (weterynaryjny numer identyfikacyjny). Zgłoszeń w formie papierowej posiadacze zwierząt będą mogli dokonywać nadal aż do końca 2025 roku. Wtedy też nastąpi pełna cyfryzacja tego obowiązku, a zgłoszenia od 1 stycznia 2026 roku będą się odbywać się już wyłącznie w formie papierowej.

Odpowiednie formularze do pobrania i samodzielnego wydruku opublikowane zostaną na stronie internetowej ARiMR. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że te druki nie będą udostępniane w biurach powiatowych. 

Od 1 stycznia 2026 r. informowanie o zdarzeniach dotyczących utrzymywanych zwierząt za pośrednictwem aplikacji IRZplus stanie obowiązkowe, a ci, którzy robią to już teraz wyłącznie w formie elektronicznej, zostaną automatycznie zwolnieni z obowiązku prowadzenia tradycyjnej księgi rejestracji lub ewidencji.

Spis zwierząt trzeba będzie jednak sporządzać w przypadku świń, i to dwukrotnie w ciągu roku, do 30 czerwca oraz do 31 grudnia), uwzględniając również nieoznakowane jeszcze zwierzęta.

Kolejna istotna zmiana to rezygnacja w obrocie krajowym z paszportów dla bydła. Planując wywóz zwierzęcia tego gatunku do innego kraju Unii Europejskiej obowiązkowo należy to  zgłosić z 5-dniowym wyprzedzeniem w biurze powiatowym ARiMR, a Agencja w terminie wynoszącym do 3 dni wyda niezbędny dokument bez żadnych opłat. Można go odebrać osobiście, za pośrednictwem poczty lub po wyrażeniu na to zgody pobrać samodzielnie z systemu.

(rzw) pp / Źródło: ARiMR

Udostępnij: