-0.8°C

Prawidłowe żywienie krów zapobiega ketozie fot. Paweł Pąk

Prawidłowe żywienie krów zapobiega ketozie

Napisał  Gru 05, 2018

Ketoza jest najczęściej pojawiającą się chorobą metaboliczną u krów. Narażone są na nią szczególnie krowy w okresie wysokiej mleczności - do ośmiu tygodni po porodzie. Wystąpienie ketozy wiąże się ze spadkiem ilości produkowanego mleka nawet o 30%.

Jednak spadek mleczności to niejedyna konsekwencja ketozy. Choroba prowadzi też do zaburzeń układu płciowego, a co za tym idzie, znacznie częściej niż normalnie dochodzi do porodów z powikłaniami i zatrzymaniem łożyska czy zgonów cieląt po urodzeniu. U krów po porodzie wydłuża się okres między kolejnymi wycieleniami, podnosi się częstotliwość zachorowań na zapalenie macicy, a także odsetek krów, które nie mają rui.

Główną przyczyną zachorowania na ketozę jest niewłaściwe żywienie krów w czasie okołoporodowym i laktacyjnym, głównie niepełnowartościowe pasze, ubogie w węglowodany.

Efektem niedoboru energetycznych składników pokarmowych w organizmie jest konieczność naruszania rezerw własnego tłuszczu znajdującego się w tkance podskórnej, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu związków ketonowych we krwi, ślinie, mleku i moczu. W organizmie zwierzęcia zachodzą procesy podobne do tych, jakie towarzyszą głodzeniu.

W zależności od stężenia związków ketonowych w organizmie rozróżnia się postać podkliniczną i kliniczną ketozy, przy czym w Polsce hodowcy najczęściej mają do czynienia z tą pierwszą i zazwyczaj przebiega ona niezauważona. Podkliniczna postać ketozy powoduje obniżenie mleczności o 15%, a mleko zmienia zapach i po podgrzaniu ulega zakwaszeniu, krowa traci apetyt, ma zaparcia i oddaje mniejszą ilość suchego kału. Niekiedy w wydychanym powietrzu oraz w mleku i moczu wyczuwalna jest woń acetonu.

Do zachorowań na ketozę najczęściej przyczynia się podawanie słabo zbilansowanych dawek pokarmowych o dużej zawartości białka, a małej ilości włókna, skarmianie paszami zawierającymi kwas masłowy (złej jakości kiszonka) lub paszami roślinnymi pochodzącymi z kwaśnych gleb.

Zapobieganie ketozie to przede wszystkim prawidłowe żywienie, dostosowane do stanu fizjologicznego krowy, mające na uwadze odpowiednią ilość energii. W okresie okołoporodowym należy wykluczyć z jadłospisu pasze zawierające związki ketonowe (buraki cukrowe, półcukrowe, melasa, kiszonka z liści buraczanych), natomiast warto zadbać o odpowiedni poziom witamin i  minerałów w pożywieniu. Braki tych składników można uzupełniać poprzez zastosowanie preparatów normujących gospodarkę węglowodanową (glikol propylenowy, niacyna).

W rozpoznaniu ketozy pomocne są badania profilaktyczne – testy na obecność ciał ketonowych, które warto powtarzać co 3-4 miesiące, zwłaszcza w oborach o dużej wydajności mlecznej krów.

Leczenie ketozy polega na szybkim podniesieniu stężenia glukozy w organizmie oraz obniżeniu poziomu ciał ketonowych. Zazwyczaj wykorzystuje się w tym celu glukozę w roztworach lub dożylnie, glikokortykoidy (flumetazon, octan hydrokortizonu, deksametazon, deksametazon z prednizolonem,), związki glukoplastyczne (glicerol, glikol propylenowy, sole kwasu propionowego).

(rzw) jm

reklama reklama reklama reklama reklama