fbpx

Kto może kupić ziemię rolną?

Napisał  Paź 21, 2021

Zakup gruntów to istotna inwestycja, niezależnie od ich rodzaju. Mogłoby się wydawać, że zakup ziemi rolnej jest zarezerwowany wyłącznie dla rolników, jednak współczesne prawo posiada odstępstwa od tej reguły. W takim razie kto może kupić ziemię rolną i jakie warunki trzeba spełnić? Zapraszamy do lektury.

Spis treści: 

1. Kto może kupić ziemię rolną? Kwestie prawne

2. Zakup gruntów - kto może kupić ziemię rolną?

3. Kto może kupić ziemię rolną od rolnika?

Kto może kupić ziemię rolną? Kwestie prawne

Gruntami rolnymi nazywa się działki przeznaczone wyłącznie do celów rolnych przez Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego. Jeśli może być przeznaczona także na inne cele, to zgodnie z zasadą nie jest już nieruchomością rolną. Prawo reguluje obrót ziemią rolną na podstawie Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (UKUR). Według znajdujących się tam zapisów osobą dokonującą zakupu jest wyłącznie rolnik indywidualny. Okazuje się jednak, że od 2019 roku obowiązują odstępstwa od tej ogólnej zasady. W takim razie, na jakie aspekty należy zwracać uwagę w ramach interpretacji UKUR?

Zakup gruntów rolnych - kto może kupić ziemię rolną?

Od pewnego czasu UKUR nie obowiązuje w przypadku gruntów rolnych, których powierzchnia jest mniejsza, niż 0,3 ha (czyli maksymalnie 2999 m2). W praktyce więc działka może zostać zakupiona przez każdego, a transakcja nie wiąże się z żadnymi ograniczeniami obowiązującymi w UKUR. Nie ma więc obowiązku prowadzenia działalności rolniczej oraz okresowego zakazu sprzedaży. Z drugiej strony trzeba zaznaczyć, że ciężko jest znaleźć nieruchomość rolną o tym rozmiarze. Ponadto Ustawa o gospodarce nieruchomościami informuje, że taka działka musi poszerzać sąsiednią działką lub będzie służyć do regulacji granic, chyba że ma na celu zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami (co najmniej).

Poza powyższym istnieje też możliwość zakupu siedliska o powierzchni do 0,5 ha. Nazywa się tak grunty rolne, których łączna powierzchnia (mogą składać się z kilku działek) nie przekroczy wspomnianej wartości. Powinny się na niej znajdować budynki, które obecnie nie służą do produkcji rolniczej.

Kto może kupić ziemię rolną od rolnika?

Można zakupić ziemię rolną do 1 ha (czyli maksymalnie 9999 m2) nie będąc rolnikiem indywidualnym, jednak w tym przypadku obowiązuje prawo pierwokupu, należące do uprawnionego dzierżawcy gruntu lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Dyrektor KOWR ma miesiąc na pierwokup, można będzie sporządzić z notariuszem umowę rozporządzania nieruchomością rolną. W innych przypadkach potrzebne jest posiadanie statusu rolnika.

Status rolnika indywidualnego jest zwykle wymagany, jednak jakie warunki trzeba spełnić, żeby go dostać? Po pierwsze sporym ułatwieniem w zakresie nabycia wspomnianego statusu jest ukończenie podyplomowych studiów rolniczych, przygotowanych dla studentów kierunków nierolniczych, umożliwiających otrzymanie statusu ułatwiającego zakup ziemi rolnej. Warunki potrzebne do otrzymania statusu to między innymi posiadanie kwalifikacji rolniczych. Ponadto wymagana jest dzierżawa, posiadanie czy użytkowanie nieruchomości rolnej o powierzchni w granicach 1-300 ha. Należy także od co najmniej 5 lat mieszkać w gminie, w której znajduje się nieruchomość rolna, a także samodzielnie prowadzić gospodarstwo.

Dlaczego status rolnika jest tak istotny? Po pierwsze posiadając go, jedynym ograniczeniem przy zakupie jest ziemia o powierzchni przekraczającej 300 ha. Przy niższych wartościach nie ma większych problemów. Nie będąc rolnikiem, w świetle prawa nie można kupować większych działek, inne osoby czy organizacje posiadają prawo pierwokupu, a jeśli transakcja nie jest zawierana pomiędzy osobami spokrewnionymi, musi zostać zaakceptowana przez Dyrektora KOWR.

W praktyce uzyskanie zgody KOWR na zakup działki rolnej nie jest proste. Należy złożyć wniosek wskazujący strony transakcji i szczegółowo opisać nieruchomość. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że nawet jeśli działka zostanie sprzedana, to KOWR może kontrolować, czy nabywca w odpowiedni sposób ją gospodaruje, czyli czy na przykład nie wybudował na niej budynku mieszkalnego.

Warto podkreślić, że nawet kupując mniejszą działkę (np. do 0,3 ha), ale przez posiadanie innej łączna powierzchnia gruntów rolnych przekracza 1 ha, to prawo nakłada na właściciela obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego przez co najmniej pięć lat. Ponadto przez wspomniany okres nie będzie można działki zbyć lub oddać. Jedynym odstępstwem jest zgoda KOWR. Jako ciekawostkę można dodać, że przed 2019 rokiem osoba kupująca działkę rolną musiała nią gospodarować przez 10 lat od nabycia (nie zbywając jej).

Pięcioletni zakaz sprzedaży nie obowiązuje w kilku przypadkach. Przede wszystkim chodzi o położenie nieruchomości w obrębie miasta, a nie wsi. Ponadto warto wspomnieć o zbyciu osobie bliskiej lub działkach nabytych za sprawą spadku.

Powyższe informacje pozwalają wnioskować, że nabycie gruntów rolnych jest często skomplikowane. Ma to istotny cel - prawo zapobiega nabywaniu nieruchomości rolnych przez osoby, które nie będą z nich korzystać w celach rolnych.

(rpf) 

Udostępnij:

Skomentuj